Jan ULLRICH

Geboortedatum: 2 december 1973
Geboorteland: Duitsland

Vier jaar nadat West-Duitsland en de DDR weer één land werden, werd namens het nieuwe Duitsland ene Jan Ullrich wereldkampioen op de weg bij de amateurs in Oslo, waar een dag later de Amerikaan Lance Armstrong bij de profs zou zegevieren.
Die fors geboetseerde Ossie, die een jaar later bij Team Telekom als stagiair in het profpeloton debuteerde, moest nog twintig worden en hij straalde klasse uit. Een jaar later was hij beroepsrenner en mocht hij in het profpeloton debuteren als stagiair bij Deutsche Telekom.
Hij kon geweldig tijdrijden en op de macht met de besten bergop, hoe hoog de cols ook waren. Twee jaar later debuteerde hij in de Tour. Het zou de zesde Tourzege op rij van Miguel Indurain worden, maar het liep anders.
De Spanjaard had zijn plafond bereikt, kreeg een enorme inzinking en de Tour kreeg een nieuwe winnaar. Bjarne Riis, een al wat oudere kalende Deen en de kopman van Deutsche Telekom. Er gingen direct de wildste geruchten, want niemand kon die onverwachte zege het verklaren en daar houden we niet van.
Riis had weliswaar jaren tegen de top aangezeten, maar dat hij dit kon, had niemand voor mogelijk gehouden. De renners wisten wel hoe de vork aan de steel zat en ze noemden hem onder elkaar ‘monsieur 60 pourcent’. Jos Lammertink zei in die tijd eens tegen me dat die Riis met zijn leven speelde,
Niemand leek tegen hem opgewassen maar we zagen in die Tour gelijk zijn opvolger aan het werk. Die Riis zou gezien zijn leeftijd geen jaren heersen en die jonge Ullrich, de nummer twee in de eindstand, moest af en toe in de remmen knijpen om zijn kopman voor te laten gaan.
Een jaar later in 1997 deed Jan Ullrich wat er van hem werd verwacht: de Tour winnen. Zijn duels met Pantani in het hooggebergte waren van een superieure schoonheid. Een dartel raspaard versus een dampende locomotief. Ik heb er destijds van genoten.
Het raspaard reed de locomotief er niet af en in de tijdritten was de Italiaan geen partij voor ‘Der Rosse aus Rostock’. Als iemand van 23 jaar dat kan dan moet hij in staat worden geacht tien keer de Tour te winnen, vermoedde iedereen. In potentie was dat juist, maar het is bij die ene Tourzege gebleven.
In de eerste plaats omdat twee jaar later de ster van Lance Armstrong ging stralen en in de tweede plaats omdat Der Jan zelf niet over de discipline beschikte om het leven van een toprenner te leiden.
In de wintermaanden verwaarloosde hij zijn conditie, leefde te veel als een gewoon mens en begon steeds vele kilo’s te zwaar en veel te laat aan zijn voorbereiding. Toen hij eens werd betrapt op het snuiven van een lijntje coke wisten de kenners genoeg.
Hij raakte in allerlei affaires verstrikt en stond vaker in de tabloids, dan in de sportbladen. Het is een wonder dat zijn sponsor hem zoveel jaar krediet heeft gegeven, maar iedereen vond het toen bizar dat ze in 2007 niet verder met hem wilden.
Er was niets bewezen in de Spaanse dopingrel rond dokter Fuentes, maar de insiders wisten wel beter. Ik niet en schreef op de slogblog dat hij genoeg vernederd moest zijn om als 33-jarige in het post-Lance-tijdperk nog eens hard terug te slaan.
Maar dat gebeurde niet, Ullrich is ondanks die ene Tourzege altijd die belofte gebleven die er ieder jaar weer in slaagde om in opspraak te komen. Hij werd in 2007 door T-Mobile ontslagen, nadat hij in de Tour met een aantal andere grote namen was geweerd.
Hij was niet meer in een andere sponsor geïnteresseerd en beëindigde prompt zijn carrière. Schuldbewust wellicht, want in 2012 werd hij door TAS schuldig bevonden aan het gebruik van bloeddoping. Al zijn uitslagen werden hem afgenomen en hij werd voor twee jaar geschorst.
Een jaar later gaf hij in een interview toe inderdaad doping te hebben gebruikt en dook daarna weg in de anonimiteit. Er werd weinig van hem vernomen tot hij net als Jan Raas ineens in de Tour opdook bij de start van La Grande Boucle in 2017 in Düsseldorf.
Ook dit jaar kwam hij weer in het nieuws toen bekend werd dat hij door drank en drugs helemaal aan de grond zit, zijn vrouw hem heeft verlaten, zijn familie en vrienden niets meer met hem te maken willen hebben en hij bovendien werd opgepakt nadat hij had geprobeerd een prostituee te wurgen.
Het is triest om iemand zo te zien afglijden. Wie daar eens dieper op ingaat leert dat het veel mensen is overkomen die in het straffe gewetenloze regime van de DDR zijn opgegroeid om na die Wende niet goed te kunnen omgaan met de vrijheden van een democratie.
Zeker als je geld als water hebt verdiend en je door de combinatie van drank en drugs belaagd wordt door waanideeën en depressies. Ik vermoed dat het woord ‘vieren’ hier ongepast is, maar Jan Ullrich wordt vandaag 45 jaar.

02-12-2018