Jan van HOUT

Geboortedatum: 17 oktober 1908
Geboorteland: Nederland
Overleden op: † 05.02.1945

Vorige week werd bekend dat de Nederlandse baanrenner Dion Beukeboom in augustus 2018 in Mexico het werelduurrecord van Bradley Wiggins gaat aanvallen. Als dat lukt zal in de publiciteit eromheen de naam van Jan van Hout wel weer vallen.
Samen met Frans Slaats is Van Hout de enige Nederlander die hét record der wielerrecords op zijn naam heeft, zij het kortstondig en niet officieel. Als Beukeboom slaagt dan is het op de maand nauwkeurig 85 jaar geleden dat Van Hout dat ook deed.
Niet op een hooglandbaan en ook niet onder begeleiding van een heel team onder leiding van een bewegingswetenschapper, maar op een klein houten baantje in het Limburgse dorp Maasniel. Zowel het baantje als het dorp bestaan niet meer, want Maasniel is na de oorlog geannexeerd door Roermond.
Jan van Hout was helemaal niet zo’n bekend renner, toen hij in 1932 een aanval deed op het Nederlands uurrecord en daar nog in slaagde ook. Dat was in Tilburg en hij kwam tot een afstand van 42 kilometer en 282 meter.
Hij dacht daarna regelmatig aan het werelduurrecord dat al sinds 1914 op naam stond van de Zwitser Oscar Egg. Het was de grote Piet van Kempen die hem wees op het nieuwe en razendsnelle houten baantje in Maasniel.
In de vooravond van 25 augustus 1933 ging hij van start, omdat het op dat moment volkomen windstil was. Hij slaagde glansrijk en hij bracht het record op 44 kilometer en 588 meter. 341 meter meer dan de afstand van Egg.
De Zwitser bleek een slecht verliezer, want hij kwam vier dagen later met ene Maurice Richard op de proppen die in Sint Truiden het record van Van Hout met 189 meter verbeterde.
Hoewel hij de nieuwe recordhouder van harte had gefeliciteerd (foto 2) betwistte Egg de geldigheid van het record van Van Hout, nadat hij hoogstpersoonlijk de baan in Maasniel met een duimstok had nagemeten.
Het werd een gehakketak van jewelste, maar de UCI deed geen moeite meer om de zaak tot op de bodem uit te zoeken. Het record was toch al weer verbeterd, dus waarom al die moeite doen?
Jan van Hout haalde er zijn schouders over op, want door de kinderachtigheid van Egg was zijn naam ineens in heel Europa bekend en werd hij overal in Europa uitgenodigd om te komen rijden en ook nog eens met een vorstelijke beloning.
In de oorlog viel het internationale wielrennen helemaal stil en raakte Van Hout samen met zijn vrouw door toeval in het verzet betrokken. Ze hielpen tal van joodse mensen in het Eindhovense aan een onderduikadres tot hij werd verraden en zelf moest onderduiken.
Enkele maanden voor de bevrijding van zuid Nederland nam hij dat onderduiken wat al te letterlijk door een duik in het plaatselijke zwembad te maken. Hij werd gearresteerd en via de kampen Vught en Amersfoort kwam hij in Neuengamme terecht.
Het was een concentratiekamp en geen vernietigingskamp, maar het verschil is moeilijk aan te geven. De gevangenen werden er in onmenselijke omstandigheden tewerkgesteld en velen bezweken daaronder.
Zoals Jan van Hout en nog 43.000 medegevangenen. In Valkenburg staat een klein monumentje te zijner nagedachtenis, dat op 15 mei 2006 door Bernard Hinault is onthuld.
De belangrijkste onderscheiding voor het leven en sterven van Jan van Hout is het feit dat hij het symbool is geworden van de Nederlandse sportman in verzet. Zijn vrouw overleefde de oorlog en trouwde later met Cor Wals, het symbool van de foute Nederlandse sportman. De liefde bewandelt soms wonderlijke wegen.
Jan van Hout overleed op 5 februari 1945 op 36-jarige leeftijd.

17-10-2017