Gino BARTALI

Geboortedatum: 18 juli 1914
Geboorteland: Italië
Overleden op: † 04.05.2000

In de jaren vijftig was Gino Bartali een beroemdheid. Zijn naam spraken wij wielerminnende jongetjes uit met de klemtoom op de tweede lettergreep. Later begreep ik dat het de eerste behoorde te zijn.
Net als zijn bijnaam van toen. Ielvetsjio, zeiden we fonetisch voor Il Vecchio, wat ‘de oude’ betekent. En oud was hij, toen hij in 1952 door Jan Nolten werd vernederd op de Puy de Dôme en op de achttiende juli 1953 door Wout Wagtmans en Gerrit Voorting.
Het was die dag zijn verjaardag en hij had op z'n 39ste nog zo graag een keertje willen winnen. Persoonlijk had ik het hem wel gegund. Maar ja, ik ging daar niet over en Woutje en Gerrit deden niet aan sentimenten.
Ik zou het hem gegund hebben omdat de oude Gino al vanaf 1935 professioneel in het zadel zat en twee keer de Tour de France had gewonnen en nog veel en veel meer. De oorlog haalde een dikke streep door zijn ambities, maar hij heeft in die donkere jaren dappere dingen gedaan en dat is een palmares waarvoor hij meerdere malen is onderscheiden. Onder andere door de staat Israël..
Hoeveel hij nog tussen 1940 en 1947 gewonnen zou hebben als de oorlog er niet was geweest, weet geen mens en dat is ook niet relevant. Er was wel oorlog en dat heeft zijn erelijst zeker beïnvloed.
Maar ook die van zijn concurrenten met de legendarische Fausto Coppi voorop. Ze waren grote rivalen en verdeelden heel Italië in twee kampen. De Bartalisten en de Coppisten gingen veelvuldig met elkaar op de vuist. Zinloos geweld, avant la lettre.
Het mooiste verhaal over Gino Bartali betreft zijn Touroverwinning in 1948, waarmee volgens de overlevering in Italië een revolutie is voorkomen.
De communisten onder aanvoering van Palmiro Togliatti stonden op het punt in Italië de macht te grijpen, maar het volk dat op de barricaden moest, werd teveel in beslag genomen door de prestaties van Bartali, om gewapend met hamer en sikkel de macht aan de bolsjewieken over te dragen.
Omdat het idool een zeer gelovig man – Gino de Vrome – was, keerde het vertrouwen in de christelijke politici terug en was het land gered. Benjo Maso heeft enkele jaren geleden een mooi boek over deze kwestie geschreven.
Het laatste wat ik van Bartali gezien heb was het TV-interview dat Wilfried de Jong aan het eind van de jaren negentig met hem had voor het programma Sportpaleis De Jong. Daarin zat altijd dat mooie item met de massagetafel.
De Jong, brutaal als de beul, maar altijd respectvol, kreeg het voor elkaar dat de oude wat broos geworden man – hij was al een eind in de tachtig - in zijn onderbroek op die tafel ging liggen om zijn vele littekens en door fracturen vergroeide ledematen aan de Nederlandse kijkers te tonen.
Als een generaal die al zijn gewonnen veldslagen beschrijft, zo lag hij daar. Wonderschone televisie. Gino Bartali overleed in 2000 op 85-jarige leeftijd. Op 4 mei, een hem passende datum als hij Nederlander was geweest.
Maar hij was een Italiaan die tot zijn laatste snik als een schoorsteen heeft gerookt en daarom zal hij als goed katholiek elk jaar op 4 mei wel een kruisje hebben geslagen voor de Heilige Florianus, beschermheilige van de schoorsteenvegers.

18-07-2016