Gaby MINNEBOO

Geboortedatum: 12 juni 1945
Geboorteland: Nederland

Ik ben eens bij hem thuis geweest voor een interview. Aan de muur in zijn huiskamer hingen de vijf ingelijste diploma’s van zijn wereldkampioenschappen. In zijn tijd was hij een geweldige stayer, maar ook de man die deze discipline van de wielersport heeft opgeblazen. Uit rancune, omdat hij door gangmaker Bruno Walrave aan de kant was gezet.
Hij gaf daarover ongezouten zijn mening in Vrij Nederland. Alle vuile was over het gangmakersgilde werd buitengehangen. De macht van de mannen in het leer werd ingeperkt en uiteindelijk verdween het stayeren uit de jaarlijkse strijd om de wereldtitels. Lees hieronder het verhaal van Gaby Minneboo die vandaag 71 jaar wordt:
Minneboo is geboren in het Zeeuwse stadje Veere, maar al jong verhuisde hij naar Heenvliet op de Zuid-Hollandse eilanden. Hij woonde daar met zijn ouders in een klein huisje op de dijk aan het kanaal en aan de overkant kwam iedere avond een groepje trainende wielrenners langs.
Gaby stond dan voor het raam verlekkerd te kijken en hij droomde van de dag dat hij met die mannen zou meerijden. Een jaar later was het zover. Met het geld verdiend met allerlei baantjes kon hij eindelijk een racefiets kopen. Hij sloot zich bij die mannen aan en kwam er direct achter dat rijden in een groepje stuurmanskunst vereist. Met een kapotte fiets en een sleutelbeenbreuk kwam hij enthousiast thuis. Hij was wielrenner.
Vijfentwintig jaar later nam hij afscheid van de wielersport met vijf wereldtitels op zijn palmares. Hij won daarnaast nog vijfentwintig Nederlandse kampioenstitels op diverse baanonderdelen en op de weg behaalde hij meer dan honderdvijftig overwinningen. Hij is altijd amateur gebleven met een volledige dagtaak als postbode bij de PTT.
In zijn eerste jaar als amateur behaalde hij al negenentwintig overwinningen. Dat viel op en hij werd opgenomen in de nationale selectie. Met renners als Eef Dolman en Eddy Beugels reed hij diverse buitenlandse etappewedstrijden. In de wintermaanden trainde hij in het Antwerpse sportpaleis en later, toen daar ook een wielerbaan lag, in het Rotterdamse Ahoy. Daar maakte hij kennis met het stayeren.
Achter de brede rug van gangmaker Stakenburg reed hij zijn eerste rondjes. Hij had talent en de gevestigde orde had er een concurrent bij. In zijn debuutjaar 1972 werd hij direct tweede in het kampioenschap van Nederland en derde bij het WK.
Twee jaar later behaalde hij achter gangmaker Bruno Walrave (foto 4) maar liefst veertig overwinningen uit veertig starts en de wereldtitel kon hem niet ontgaan, dacht iedereen. De druk van het favoriet zijn was echter te groot en in de finale blokkeerde hij volledig, waarna hij gedesillusioneerd afstapte.
Twaalf maanden later reed Minneboo alsnog naar zijn eerste wereldtitel en in de twee jaar die volgden haalde hij nummer twee en drie binnen. Het leverde hem vele uitnodigingen op om in het buitenland te rijden. In 1980 behaalde hij zijn vierde wereldtitel en twee jaar later zijn laatste.
In 1984 kon hij op bijna zevenendertigjarige leeftijd nog met de besten mee en hij was nog lang niet van plan te stoppen. Op de tribune van de Alkmaarse wielerbaan hoorde zijn vrouw het gerucht dat Walrave van plan was met een andere stayer verder te gaan.
Minneboo vroeg zijn gangmaker direct of dat waar was, maar Walrave ontkende in alle toonaarden en beweerde alleen maar met Jan de Nijs, een nieuwe stayer, te hebben getraind. Gaby was gerustgesteld maar in juni belde Walrave op om mee te delen dat de verhouding tussen hen zodanig was verstoord dat hij zich bedreigd voelde en niet langer met hem wilde rijden. Minneboo was verbijsterd en hij kon alleen nog vragen of dit de dank was voor tien jaar samenwerking.
Hij realiseerde zich direct dat zijn loopbaan voorbij was, want een stayer was in die tijd volkomen afhankelijk van zijn entraineur. Er waren maar drie goede gangmakers en daar wilde iedereen mee rijden. Nop Koch, Joop Stakenburg en Bruno Walrave hadden bij wijze van spreken de stayers voor het uitzoeken. Koch en Stakenburg waren bezet en daarom was het voor Gaby na het gesprek met Walrave einde oefening.
In de kranten verscheen het bericht dat vijfvoudig wereldkampioen Gaby Minneboo met wielrennen was gestopt en dat gangmaker Walrave een koppel zou gaan vormen met zijn nieuwe ontdekking: Jan de Nijs.
De journalisten Barend en Van Dorp roken onraad en ze belden met Minneboo. Ze hadden het moment niet beter kunnen kiezen, want Gaby voelde zich tot in zijn ziel gekrenkt door de onverhoedse mededeling van zijn gangmaker.
Hij gooide er alles uit wat hem dwars zat en hij trok een beerput open waarin niet alleen Walrave, maar ook stayerscoach Stam, de gangmakers Koch en Stakenburg, alsmede de stayers Pronk, Kos, De Nijs en Podlesch ernstig beschuldigd werden.
Minneboo ontzag zichzelf niet en maakte duidelijk dat hij al die jaren aan die praktijken had meegewerkt en dat verhoogde zijn geloofwaardigheid. De beschuldigingen waren zo ernstig dat het merkwaardig is dat geen van de betrokkenen na de publicatie naar de rechter is gestapt om zijn eer en goede naam te verdedigen.
De twee belangrijkste aantijgingen gingen over het verkopen van wereldtitels en het aan de renners opdringen van dopingproducten. Het stond op 22 september 1984 allemaal in Vrij Nederland en twee maanden later had De Telegraaf een soortgelijk interview van de hand van Ron Couwenhoven.
Minneboo had zijn klachten in juni ook al eens bij de KNWU kenbaar gemaakt en hem was toen te verstaan gegeven dat die feiten bekend waren, maar dat het niet in het belang van de wielersport was om dat allemaal wereldkundig te maken.
Na de publicaties kon de KNWU natuurlijk niet langer afzijdig blijven en op 21 december werd Minneboo verhoord door de sportcommissieleden Elshof en Van Gestel, met chef de bureau Nuyten als notulist. Minneboo herhaalde alles wat ook al in de kranten had gestaan en ondertekende het verslag. Op 12 februari 1985 verhoorden dezelfde heren ook Walrave, Stam, Stakenburg en Pronk. Alle beschuldigingen werden met klem ontkend en met vrijwel eensluidende verklaringen werd het tegendeel beweerd.
De affaire Minneboo heeft de stayerij geen goed gedaan en de spectaculaire wielerdiscipline stierf in de jaren daarna een roemloze dood. In 1992 was het voor de laatste keer onderdeel van het wereldkampioenschap.
Ondanks het onverkwikkelijke einde van zijn carrière kijkt Minneboo met genoegen op zijn wielertijd terug en hij zou het direct overdoen als hij de kans kreeg. Hij is trots op wat hij heeft bereikt en de oorkondes van zijn vijf wereldtitels, alsmede die van zijn koninklijke onderscheiding hangen opvallend aan de muur van zijn huiskamer.
Gaby Minneboo is in de ochtenduren nog steeds postbode en `s middags bestiert hij samen met zijn vrouw Ineke in Spijkenisse een winkel in sportprijzen. Met Piet Moeskops samen is hij recordhouder bij de mannen qua aantal wereldtitels, maar hij is de geschiedenis ingegaan als de man die in de stayerij het licht uitdeed.

Uit Wielerhelden van Oranje 2003

12-06-2016