Bertus de GRAAF

Geboortedatum: 21 december 1907
Geboorteland: Nederland
Overleden op: † 00.10.1991

De ras-Amsterdammer Bertus de Graaf is na een redelijke wielercarrière, waarin hij als stayer op de baan reed, vooral bekend geworden als gangmaker.
Als renner is zijn beste prestatie het Nederlands kampioenschap stayeren geweest dat hij in 1933 behaalde door Jan Snoek en Frans Leddy te verslaan. Bij de wereldkampioenschappen is De Graaf nooit verder gekomen dan de series, maar er was in die tijd een moordende concurrentie onder de vele rolrijders die er toen waren. Het was al een prestatie om voor uitzending geselecteerd te worden.
In 1938 stopte Bertus als wielrenner om gangmaker te worden. Een forse man met een markant kaal hoofd die vele jaren behoorde tot de inner crowd van dat duistere wereldje van de mannen in leren pakken. Hij bleef tientallen jaren actief en omspande een periode waarin hij te maken had met entraineurs als Frits Wiersma en Albert Lutti Käser tot aan de generatie van Koch, Walrave en Stakenburg.
Een vrolijke man over wie heel wat anekdotes bestaan. In zijn boekje 'Met banddikte' verhaalt Jan Derksen over die keer in Denemarken toen hij met Bertus de Graaf en twee andere renners vanuit Kopenhagen terugreed naar Nederland.
Ze raakten in dichte mist en in Odense raakte chauffeur Bertus de weg kwijt. Hij zag geen hand voor ogen en de koplampen schenen slechts tegen een grijze muur op, waaruit gelukkig geen tegenliggers opdoken. Wel merkten ze dat het wegdek niet meer zo egaal was als voorheen.
Bertus draaide naar links en naar rechts, nog eens naar rechts en toen twee keer naar links en wist het toen niet meer. Niemand in de auto wist het trouwens, maar gelukkig scheen ergens in de verte een lichtje. Toen ze uitstapten bemerkten ze dat de auto op de spoorrails stond tussen het eerste en tweede perron van het station van Odense.
Een andere anekdote is afkomstig van Bertus Raats in het jubileumboekje van ARC Ulysses, de wielerclub van de beide Bertussen. De voorzitter van Ulysses, de sympathieke Jan Ottenhof, was starter in het Olympisch Stadion.
Om de renners verbaal te kunnen bereiken voor mededelingen bediende hij zich van een megafoon, een metalen toeter die hij voor z'n mond hield waardoor zijn woorden veel verder reikten dan zonder de toeter. In een onbewaakt ogenblik smeerde Bertus de Graaf het mondsuk van het apparaat in met afgewerkte motorolie en Ottenhof liep de verdere avond rond met een vette snor.
Zijn grootste successen als gangmaker bereikte hij met Leen van der Meulen (foto), die in 1961 wereldkampioen bij de amateurstayers was en met Jaap Oudkerk met wie hij in 1964 bij de amateurs en in 1969 bij de profs wereldkampioen werd.
Voor Jaap was hij in die jaren een vaderlijke, warme man die de bescheiden boerenzoon leerde voor zich zelf op te komen. Met Jaap maakte je sindsdien de kachel niet meer aan, daar zorgde ome Bertus wel voor.
Bertus de Graaf overleed op 26 mei 1989. Hij mocht 82 jaar worden.

21-12-2017