ad ad ad ad
Deel 3 is uit

Van de smalle bandjes naar de gladde ijzers …

Op de vernieuwde Slogblog wordt meer aandacht gegeven aan het dameswielrennen en daar wil ik uiteraard niet bij achterblijven. Er zijn in deze rubriek al een aantal wielrennende schaatsters of schaatsende wielrensters voorbij gekomen en het leek me bij het naderende einde van deze jaargang wel gepast om jullie aandacht te vragen voor een sportvrouw die in de jaren zestig een pionierster is geweest in zowel het schaatsen als het wielrennen voor vrouwen. Haar naam: Hennie Hondeveld.

Het is frappant dat in de Nederlandse sportgeschiedenis met name atletes en zwemsters veel sneller geaccepteerd en gewaardeerd werden dan schaatsters en wielrensters. Dat vonden de mensen zo’n halve eeuw geleden geen sporten voor vrouwen. Werd atlete Fanny Blankers-Koen als viervoudig Olympische kampioene, vertederend de ‘vliegende huismoeder’ genoemd, daar werd een generatie later Atje Keulen-Deelstra in de publieke opinie verguisd, omdat ze net als Fanny moeder was van drie kinderen. ‘Laat dat mens haar kinderen in de steek om wekenlang in het buitenland te gaan schaatsen!’

Eigen initiatief

Van die dubbele moraal trok de in 1946 geboren Hennie Hondeveld zich niets aan. Zij behoorde in het wielerpeloton en op de ijsbanen tot de eerste generatie sportvrouwen die het dameswielrennen en het damesschaatsen met hun prestaties op de kaart hebben gezet. In beide sporten was er sprake van eigen initiatief van de dames om door de sportbonden serieus te worden genomen.

Natuur- en kunstijs

In de strenge en lange winter van 1963 deed de uit het Gelderse Laren afkomstige atlete voor het eerst van zich spreken toen ze als zestienjarige op natuurijs derde werd in het kampioenschap van Gelderland. Gestimuleerd door haar vader werd de nieuwe kunstijsbaan van Deventer haar thuishaven om zich verder in het hardrijden op de schaats te bekwamen. Samen met streekgenote Ans Schut, de latere wereldrecordhoudster en Olympisch kampioene, stond ze in 1964 op de deelnemerslijst van het NK allround. Hennie werd dertiende in het eindklassement.

Nederlandse Dames Wielerclub

Door toeval raakte de sportieve blondine in hetzelfde jaar ook in het vrouwenpeloton terecht. Min of meer als grap deed ze spontaan mee aan een dameskoers in Winterswijk, toen ze daar naar haar wielrennende neef ging kijken. Haar ouders waren er ...

... eerst op tegen, maar mede dankzij de gewonnen premies en prijsjes werd het wielrennen thuis schoorvoetend toegestaan. Aan het eind van het seizoen organiseerde de door enthousiaste wielrensters opgezette Nederlandse Dames Wielerclub (NDWC) in Assen een clubkampioenschap waarin Hennie als eerste finishte. Helaas mocht ze zich geen kampioene noemen, omdat ze vergeten was lid van de NDWC te worden.

Trainen in Noorwegen

Haar schaatsprestaties leverden haar een plek op in de eerste nationale damesselectie, die onder leiding stond van de ervaren schaatstrainer ‘Ome Piet’ Zwanenburg (zie mijn bijdrage van vorige week). Veel steun van de schaatsbond was er nog niet en daarom organiseerden de dames bijna geheel op eigen kosten een trainingskamp van een paar weken in Noorwegen. Behalve dat Hennie in een Noorse jeugdherberg haar verjaardag moest vieren, zorgde het eigen initiatief er wel voor dat het Nederlandse damessschaatsen de eerste stappen richting de internationale wereldtop kon zetten.

Overtraind

Als schaatsende wielrenster was Hennie Hondeveld in 1965 en 1966 in beide sporten op nationaal niveau actief. Op de schaats werd ze in die jaren bij het NK allround respectievelijk dertiende en tiende en op de fiets werd ze bij het allereerste NK op de weg in 1965 vierde en een jaar later achtste. Serieus voor haar sport levend raakte ze helaas overtraind. Het betekende het einde van haar schaatscarrière en van haar verblijf in de kernploeg. Het was Olympisch marathonloper Aad Steylen, die zich over haar ontfermde door trainingsschema’s op te stellen, waarmee ze verder kon in de wielersport en daarnaast ook aan atletiek ging doen. Ook voor die sport had ze talent, want bij het NK atletiekcross eindigde ze enkele keren bij de eerste tien.

Hondeveld versus Hage

Bij de wielrennende ‘Dolle Mina's’ was Hennie bijna altijd voor in de uitslagen te vinden. Door een zwakke eindsprint waren overwinningen echter een uitzondering. Dat had uiteraard ook te maken met de opmars van de succesvolle zusjes Hage uit Zeeland. Bella, Ciska en vooral Keetie waren in die eerste jaren buitencategorie, maar met een vierde plaats bij het NK op het heuvelachtige Adsteeg-parcours lukte het Hennie toch om door te dringen tot de selectie voor het WK in Heerlen. Bij haar debuut op internationaal niveau bleef ze met een elfde klassering net buiten de top-tien.

Nationaal en internationaal

In de jaren die volgden werd Hennie Hondeveld vier keer na elkaar tweede bij het NK op de weg, één keer achter Bella en drie keer achter Keetie Hage. Met die prestaties was ze één van de weinige rensters die het Zeeuwse bolwerk partij kon geven. Zoals bij het NK in 1970 toen ze met Keetie bijna vanuit het vertrek ontsnapte en pas aan de finish voor het ‘Zeeuws Meisje’ capituleerde. Het was dan ook bijna vanzelfsprekend dat Hennie in de jaren daarna een vaste keus was in de selectie voor de wereldkampioenschappen en andere internationale wedstrijden.

In het WK van 1968 verloor Hennie door een valpartij in de laatste ronde het contact met de kopgroep. Zowel Keetie, als Hennie kregen van Gazelle-directeur Wim Breukink een splinternieuwe fiets cadeau. Keetie omdat ze wereldkampioen was geworden en Hennie vanwege haar kapotte fiets als compensatie voor de schade. Ondanks dat had de Gelderse een jaar later bij het WK in de laatste ronde weer met pech te maken, maar ze eindigde als beste Nederlandse toch nog op de dertiende plaats in de uitslag.

IJs- en wieler dienende, tot volgende week!

Ad van der Linden

Door Ad van der Linden, 27 februari 2016 14:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web