Van de smalle bandjes naar de gladde ijzers …

In de rijke historie van het Nederlandse hardrijden op de schaats hebben de echte sprinters zich lange tijd een ondergeschoven kindje gevoeld. Pas met de generatie van de nog altijd volop in de media aanwezige Erben Wennemars kwam daar verandering in. Schaatser-wielrenner Jan Bos in 1998 bij de heren en Marianne Timmer, koningin van Nagano, in 2004 bij de dames waren voor Nederland pas de eerste wereldkampioenen sprint. Samen met Wennemars legden zij de basis voor de huidige generatie sprinters die geleid wordt door de populaire broers Michel en Ronald Mulder.
Met deze emancipatie in de schaatssport is een einde gekomen aan de tijd dat sprinters op oneerbiedige wijze als mislukte allrounders werden gezien. Over hoe dit vroeger was, kan schaatser-wielrenner ... 
... Klaas Renes volop meepraten. Hoewel hij nooit aan internationale kampioenschappen heeft deelgenomen, was Renes begin jaren zestig de allereerste sprinter in de schaatskernploeg. Naast Nederlands recordhouder op de 500 meter was Renes een specialist in het traditionele kortebaanschaatsen en stond hij ook als wielrenner zijn mannetje.
Kampioen van Zuid-Holland
Geboren en getogen in Nieuwpoort, het schilderachtige, Zuidhollandse vestingstadje gelegen aan de rivier de Lek, liet de in 1939 geboren Klaas Renes voor het eerst van zich horen als wielrenner. In 1957 was hij op de smalle bandjes kampioen van Zuid-Holland bij de nieuwelingen en werd hij in die jeugdcategorie onder andere vijftiende in de Acht van Chaam. In 1958 maakte Renes een bescheiden debuut bij de amateurs met een paar top-tien klasseringen in criteriums. Echter in de daaropvolgende natuurijswinter scheelde het weinig of de nog onbekende Zuid-Hollander was op de schaats Nederlands kampioen kortebaan geworden.
Op de kortebaan
In deze oer-Nederlandse tak van de schaatssport komen steeds twee deelnemers aan de start voor een sprint in een rechte lijn over 160 meter. Na een aantal voorrondes blijven er vier finalisten over die nog eens één tegen één tegen elkaar uitkomen. De winnaar wordt de rijder die alle drie de ritten wint, of anders de snelste totaaltijd maakt. Bij het NK van 1959 in Groningen werd Renes in de gebruikelijke duels tussen de Friezen en de Hollanders verrassend tweede achter de Friese kortebaankanjer Jan Heitbrink. De kranten uit die tijd merkten op dat Renes extra opviel door in een wielershirt met opgestroopte mouwen te rijden.
Yevgeni Grisjin
Door de voormalige topschaatsers Jan Langedijk, de schoonvader van Peter Post, en Lou Dijkstra, de vader van kunstrijkampioene Sjoukje Dijkstra, werd Klaas Renes in de volgende winter uitgenodigd om een maand te komen trainen in Davos, in Zwitserland. Daar maakte hij kennis met het Russische sprintkanon Yevgeni Grisjin, die de kortebaanschaatser de eerste beginselen van de bochtentechniek bijbracht. Vaak startte Renes sneller dan de viervoudige Olympische schaatskampioen, maar waar Grisjin door de bochten snelde eindigde Renes nogal eens in de sneeuwhopen langs de kant van de baan. 
De eerste kunstijsbanen
Na dit eerste begin als langebaanschaatser maakte de Nieuwpoorter vier seizoenen lang deel uit van de schaatskernploeg en werd hij uitgezonden naar trainingskampen in Hamar en Fagernes, in Noorwegen. In de winter van 1960-1961 zat Renes nog in de B-kernploeg en maakte hij van dichtbij mee dat Henk van der Grift en Rudie Liebrechts bij het WK allround furore maakten door eerste en derde te worden. De eerste wereldtitel in ruim vijftig jaar zette Nederland weer als schaatsland op de kaart en gaf het laatste zetje voor de bouw van kunstijsbanen in Nederland, waarmee het tijdperk van het moderne en voor ons land zo succesvolle langebaanschaatsen begon.
Wereldtop sprint
Al snel bleek dat Renes een pure sprinter, die op de lange afstanden geen potten kon breken. Met het oog op de Olympische Winterspelen van 1964 in Innsbruck mocht hij zich gaan specialiseren op de vijfhonderd meter. Tijdens de lange trainings- en wedstrijdperiodes in het hoge Noorden ontmoette hij regelmatig de wereldtop op de korte afstand. Sprint- of afstandskampioenschappen waren er nog niet, maar Renes bevestigde zijn talent bij drie opeenvolgende NK’s allround met een tweede, eerste en derde plaats op de vijfhonderd meter.
Kees-Broekman-Badge
Aan het begin van de Olympische winter 1963-1964 verbeterde hij in Deventer het Nederlands record op de vijfhonderd meter met bijna een seconde tot 42,3. In een tijd dat een Nederlandse record alleen erkend werd als het op Nederlands ijs gereden werd, schreven de kranten over een wereldtijd. Ook leverde het Renes een speciale prijs op: de Kees-Broekman-Badge, een onderscheiding vernoemd naar de vroegere topschaatser die juist bekend stond om zijn zwakke vijfhonderd meter, mét drie insignes omdat hij de allereerste schaatser was die in Nederland de kortste schaatsafstand onder de 43 seconden reed.
Niet naar Olympische Spelen
Van deelname aan de Winterspelen kwam uiteindelijk niets terecht. Hoewel er niet eens zoals tegenwoordig een ingewikkelde prestatiematrix bij aan te pas kwam, wisten de keuzeheren er toch een ondoorzichtig selectieproces van te maken. De meestal iets snellere en meer ervaren Van der Grift werd als enige voor de vijfhonderd meter aangewezen. Dat Renes ooit vanwege zijn vroegere verdiensten als kortebaanschaatser geschorst en weer gerehabiliteerd was, speelde hierbij in de toenmalige, strenge Olympische gedachte over profs en amateurs misschien wel een rol. Extra wrang voor de teleurgestelde sprinter was dat Van der Grift uiteindelijk vanwege familieomstandigheden ook niet in Innsbruck aan de start kwam. Niet voor het laatst telde de schaatssprint in Nederland niet mee.
Goede criteriumrenner
Tussen de schaatsseizoenen in was Renes ook op de racefiets actief, vaak samen met zijn makkers Rudie Liebrechts en Gerben Karstens uit de schaatskernploeg. Een hoogvlieger in de wielersport was hij niet, maar in de criteriums in vooral Zuid-Holland en Noord-Brabant kon hij zich geregeld bij de eerste tien klasseren, ook al bleven podiumplekken uit. De archieven van het blad Wielersport laten vierde en vijfde plaatsen zien in de rondes van Delft, Dordrecht, Helvoirt, Sassenheim, Schijndel, Sliedrecht en Tilburg. In de door Bart Zoet gewonnen wieleravondvierdaagse van Amersfoort werd hij zevende en zijn beste prestatie in een klassieker was een zeventiende plaats Kersenronde van 1960, met start en finish in het Brabantse Mierlo.
Lang doorgegaan
Na zijn afscheid van de schaatskernploeg keerde Klaas Renes terug naar de kortebaan. Begin 1966 werd hij op natuurijs in Appingedam nogmaals tweede bij het NK. Het verschil in de finalerit met de Drentse winnaar Klaas Hendriks was minimaal, maar de zo fel begeerde nationale titel bleef ook nu weer uit. Ook als veteraan bleef Renes tot diep in de jaren zeventig de vijfhonderd meter rijden en was hij op de kortebaan, ook in NK’s, een geduchte tegenstander. In de wielersport heeft hij nog een aantal jaren gekoerst in de wilde Brabantse bond en reed hij ook nog enkele jaren in veteranenkoersen.
De pure sportliefhebber, die Klaas Renes was en is, kwam er bijna als vanzelf toe om zijn kennis en ervaring over te gaan dragen aan de jeugd. Jarenlang was hij coach van het dameswielerteam van de Gorkumse wielerclub Jan van Arckel. En tot op de dag van vandaag staat Renes nog meerdere keren per week op het ijs met de trainingsgroepen van Schaats- en Skeelervereniging Breda (SSVB). Wie met de schaatser-wielrenner Klaas Renes een praatje maakt, krijgt de indruk dat hij net zo trots is op zijn huidige pupillen als op zijn eigen verleden waarin hij in buitenlandse wedstrijden uitkwam tegen grote schaatskampioenen van weleer als Yevgheni Grisjin, Boris Stenin, Viktor Kositsjkin en Knut Johannesen.
IJs en wieler dienende, tot volgende week!
Ad van der Linden
Bron: Honderd jaar schaatssport in Zuid-Holland (1893-1993), uitgave van Gewest Zuid-Holland van de KNSB, samenstellers A. van Herk en B. Hertog
Door Fred van Slogteren, 7 februari 2015 12:00

Prachtig!

Wat een prachtig stuk!
Ben zeer trots. :-)

Vr. gr.
Kirsten Renes
(nicht van Klaas)

Geplaatst door Kirsten Renes, 09 februari 2015 14:55:42

Klaas

Al 50 jaar bekend met ijzers en banden, trots!

Geplaatst door Maja Renes, 11 februari 2015 20:58:53

Trainer Klaas

Een heel mooi stuk!
Klaas is inderdaad nog altijd erg fanatiek bezig met "zijn" jeugd. Je zult als talent in de dop maar zo een trainer hebben. Fantastisch!

Gr. John
(collega trainer)

Geplaatst door J. van de Corput, 16 februari 2015 13:45:02

Colega Klaas

Mooi sentiment goed omschreven!
Klaas op een top sportman en collega
Gaat er nog vol voor om de jeugd de fijne kneepjes bij te brengen .
Hopelijk nog vele jaren
Gr. Johan
(collega trainer)

Geplaatst door Johan Roovers, 16 februari 2015 16:07:43

Klaas Renes

Klaas is een bescheiden man maar met grote kwaliteiten. In het verleden heeft hij het nodige gepresteerd en doet dat nu nog in een ander vlak als trainer voor onze club. Nooit zal hij zelf zijn eigen prestaties etaleren of op de voorgrond willen staan; een aangenaam mens !
(collega trainer)

Geplaatst door Jan van Doesburg, 23 februari 2015 21:02:47

Geweldig!

Wat een mooi stuk. Leuk om te weten allemaal!

Groetjes, Maura
(moeder van pupil)

Geplaatst door Maura Weller, 04 maart 2015 17:39:12

you tube, Breda Nu Sport met Klaas Renes

Ga nu eens naar you tube, BredaNu Sport met Klaas Renes

Dan hoor je pas was de kortebaan was!!!! met name in Polsbroek

Johan Spinhoven journalist

06-42852006

mail:mjsports.nl@gmail.com

Wil je meer weten, mij gewoon keer mailen of bellen!!!
Geplaatst door Johan Spinhoven, 11 november 2016 00:36:31

kortebaan

Wie heeft dat stuk over de kortebaan geschreven? Bedroevend, tenenkrommend!!!

Ofwel je snapt er geen bal van.

Kampritten mn beste mis ik in je verhaal.

Meer weten zie you tube of bel of mail me !!!

mail mjsports.nl@gmail.com

06-42852006
Geplaatst door Johan Spinhoven, 11 november 2016 00:40:39

Klaas Renes

Vanmiddag op de Retro Bike Fair Amsterdam kennis gemaakt met Klaas! Waarschijnlijk ben ik in menig criterium gestart met deze man maar was ik net iets minder. Heel leuk gepraat!
Geplaatst door Klaas Groot, 10 maart 2019 19:01:17

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web