Van de smalle bandjes naar de gladde ijzers …

Shorttrack is een tak van de schaatssport die in Nederland de laatste tijd veel aan populariteit heeft gewonnen. De Europese kampioenschappen, die vorig weekend in Dordrecht werden gehouden, zijn daar het bewijs van. Er was sportief succes, het stadion was alle dagen uitverkocht en er was op tv uitvoerig aandacht voor de nieuwe schaatskampioen Sjinkie Knegt en zijn ploeggenoten. Uiteraard heb ik me afgevraagd of er ook shorttrackschaatser-wielrenners bestaan? Het antwoord is na enig zoeken ja, en daarvoor moeten we naar Bulgarije waar Evgenia Radanova uit afkomstig is, de sportvrouw die in haar carrière op ... 
... het hoogste niveau het shorttrack en de wielersport heeft gecombineerd.
Evgenia werd op 4 november 1997 geboren in Sofia, de hoofdstad van het land dat tot onze meest oosters gelegen Europese buren behoort. Als topsportster was zij actief in het laatste decennium van de vorige en het eerste van deze eeuw. Radanova mag, in figuurlijke zin, met recht een ervaren beklimster van de berg Olympus worden genoemd. Vóór en na het milleniumjaar 2000 nam zij als shorttrackster deel aan vijf Olympische Winterspelen (1994,1998,2002,2006,2010) en in 2004 als baanwielrenster aan de Olympische Zomerspelen. Samen met generatiegenoten als Jan Bos, Clara Hughes, Jeroen Straathof en Maki Tabata vormt Radanova dan ook een uniek Olympisch gezelschap.
Veel weg van koppelkoers
Shorttrack is een spectaculaire sport, bedreven op een baantje van 125 meter lengte, waarop door schaatsende acrobaten met hoge snelheid en met meerdere tegenstanders op leven en dood gestreden wordt. Het is een combinatie van techniek, kracht, uithoudingsvermogen en taktiek. De afstanden gaan van vijfhonderd tot drieduizend meter voor de vrouwen, terwijl het voor de mannen van vijfhonderd tot vijf kilometer gaat. Daarnaast is er de relay, een estafetterace voor teams op de langste afstanden. Als wedstrijdsport heeft het duidelijke overeenkomsten met het baanwielrennen, want de relay heeft nog het meeste weg van een koppelkoers in de zesdaagse met voortdurende wisselingen in de wedstrijd.
Veelvoudig Europees kampioen
Een andere overeenkomst tussen het shorttrack en het wielrennen is dat in beide sporten een valhelm wordt gedragen. Of Evegnia Radanova op het ijs en op de wielerbaan dezelfde valhelm heeft gebruikt, is niet bekend maar in haar lange sportloopbaan op het gladde ijs zal deze bescherming geen overbodige luxe zijn geweest. De Bulgaarse werd, om te beginnen, acht keer Europees kampioen. Individueel van 2000 tot en met 2004 en daarna nog in 2006 en 2007 en ook nog eens twee keer in de relay, 2000 en 2001. 
2x zilver, 1x brons
Bij de wereldkampioenschappen, met traditiegetrouw grote concurrentie vanuit Noord-Amerika en het Verre Oosten, werd ze zowel in 2001 als 2002 derde in het eindklassement en won ze met haar Bulgaarse teamgenoten brons in de relay in 1999, 2001 en 2003. Bij de Olympische Winterspelen, waar alleen op individuele afstanden en in de relay wordt gereden, wist Radanova twee keer een zilveren medaille op de kortste afstand te behalen. Dat was in 2002 in Salt Lake City achter de Chinese Yang Yang en in 2006 in Turijn achter Wang Meng, een andere Chinese. In Salt Lake City voegde ze daar op de 1500 meter achter twee Zuid-Koreaanse shortracksters nog een bronzen medaille aan toe.
Langdurig wereldrecordhoudster
Radanova heeft in het shorttrack ook nog meerdere keren wereldrecords op 500 en 1500 meter in handen gehad en was bijna acht jaar lang wereldrecordhoudster op de 500 meter. Ze stond talloze malen op het podium van wereldbekerwedstrijden, won er zeven en behaalde in het seizoen 2000/2001 de eindoverwinning in de World Cup op haar favoriete afstand, de 500 meter. Op Europees niveau is ze de meest succesvolle deelneemster. In 2001, 2002 en 2003 won ze alle individuele afstanden en liet zij in 2001 op De Uithof in Den Haag ook een grand slam in de geschiedenisboeken opschrijven door met het Bulgaarse team ook de relay te winnen.
Klassen minder
In een vergelijking met haar imposante erelijst in het shorttrack is haar palmares in het baanwielrennen vele klassen minder. Nadat ze in 2003 bij de UCI kampioenschappen voor zogenaamde ontwikkelingslanden het onderdeel sprint had gewonnen, nam ze deel aan het WK baanwielrennen in Stuttgart. Op de sprint werd ze veertiende in de kwalificatie waarna ze werd uitgeschakeld in de herkansingen van de series. Via onder andere het WK baanwielrennen een jaar later in Melbourne, waar ze als zestiende en voorlaatste eindigde op de 500 meter tijdrit, wist Radanova zich te kwalificeren voor de Olympische Zomerspelen van 2004 in Athene. In de kwalificatie van het onderdeel sprint werd ze daar twaalfde en laatste en in de series werd ze verslagen door de latere winnares van het brons, Anna Meares uit Australië. 
Minister
Haar optreden op de Olympische Zomerspelen heeft er wel voor gezorgd dat Evgenia Radanova in eigen land als één van de meest succesvolle sporters aller tijden nóg bekender is geworden. Nog meer dan in onze westerse wereld is topsport in landen als Bulgarije een uitgelezen mogelijkheid om zich te onderscheiden en de maatschappelijke ladder te beklimmen. Na haar sportloopbaan is Radanova in de politiek gegaan en bereikte daarin haar hoogtepunt met het ministerschap van jeugd en sport.
De sportieve successen van Radanova tonen aan dat er ook in andere landen dan de bekende shorttracknaties op hoog niveau aan die sport wordt gedaan. Ondanks de nog jeugdige leeftijd van de sport is het nu al veel internationaler dan het langebaanschaatsen. Dat wordt mede veroorzaakt door het feit dat er overal in de wereld ijshockeybanen zijn en niet overal 400 meterbanen. Om zich te blijven onderscheiden van het spectaculaire shorttrack zal de toekomst van het langebaanschaatsen misschien wel het rijden op buitenbanen zijn. In weer en wind en in winterse weersomstandigheden. Van mij mag het.
IJs en wieler dienende, tot volgende week!
Ad van der Linden
Door Fred van Slogteren, 31 januari 2015 10:00

Radanova

Klopt het genoemde geboortejaar wel?

Geplaatst door Baije Loerts, 31 januari 2015 11:16:00

Radanova 2

Correctie geboortedatum: 4 november 1977. Bedankt, Baije

Geplaatst door Ad van der Linden, 31 januari 2015 14:24:34

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web