De Burgerlijke Stand van 17 oktober.

Jan van HOUT (1908, overleden 05.02.1945, Nederland)

De geschiedenis van Jan van Hout is het afgelopen jaar weer eens in alle kranten opgerakeld vanwege het monumentje dat op 15 mei van dit jaar in Valkenburg is onthuld. Bernard Hinault kwam er voor uit Frankrijk om dat samen met de weduwe Van Hout te doen en ik betwijfel of hij wist wie Jan van Hout was toen hij richting Nederland reed. Van Hout was helemaal niet zo’n bekend renner, toen hij in 1932 een aanval deed op het Nederlands uurrecord en daar nog in slaagde ook. Dat was in Tilburg en hij kwam tot een afstand van 42 kilometer en 282 meter. Hij dacht daarna regelmatig aan het werelduurrecord dat al sinds 1914 op naam stond van de Zwitser Oscar Egg. Het was de grote Piet van Kempen die hem wees op het nieuwe en razendsnelle houten baantje in Maasniel, een Limburgs dorp dat in 1959 door Roermond is ingelijfd. In de vooravond van 25 augustus 1933 ging hij van start, omdat het op dat moment volkomen windstil was. Hij slaagde glansrijk en hij bracht het record op 44 kilometer en 588 meter. 341 meter meer dan de afstand van Egg. De Zwitser bleek een slecht verliezer, want hij kwam vier dagen later met ene Maurice Richard op de proppen die in Sint Truiden het record met 189 meter verbeterde. Egg betwistte vervolgens de geldigheid van het record van Van Hout, nadat hij hoogstpersoonlijk de baan in Maasniel met een duimstok had nagemeten. Het werd een gehakketak van jewelste, maar de UCI deed geen moeite meer om de zaak tot op de bodem uit te zoeken, omdat het record toch al weer verbeterd was. Door de kinderachtigheid van Egg was de naam Van Hout ineens in heel Europa bekend en hij kon overal starten en hij kreeg hoge gages. In de oorlog ging hij met zijn vrouw in het verzet. Hij hielp tal van joodse mensen aan een onderduikadres tot hij werd verraden en zelf moest onderduiken. Enkele maanden voor de bevrijding nam hij het onderduiken wat al te letterlijk door een duik in het plaatselijke zwembad te maken. Hij werd gearresteerd en via de kampen Vught en Amersfoort kwam hij in het werkkamp Neuengamme terecht, waar hij net als tienduizenden anderen aan een onmenselijke behandeling is bezweken. Sindsdien is Jan van Hout het symbool van de Nederlandse sportman in verzet.

Wat staat er nog meer in het geboorteregister?

René KOS (1955, Nederland)

Bij het zien van beelden van het WK Turnen in Aarhus moest ik even aan hem denken en ook aan Eric De Vlaeminck, de enige twee wielrenners die ik ken die eerst aan turnen deden voordat ze coureur werden. Beide heren hebben mij verzekerd dat je van turnen niet alleen souplesse opdoet, maar vooral ook behendigheid en lichaamsbeheersing. De Vlaeminck was als veldrijder een acrobaat, die met fiets en al over sloten sprong en Kos had maar een maand nodig om het vak van stayer volledig onder de knie te krijgen. Door zijn zit en stijl was hij in 1980 opgevallen bij de toenmalige stayercoach Cees Stam en achter gangmaker Bruno Walrave maakte hij de verwachting van Stam meer dan waar. Hij werd gelijk prof, omdat Walrave al een verbintenis had met de amateur Minneboo, maar op dat moment bij de profs zonder renner zat. In zijn eerste NK werd Kos tweede en een paar maanden later wederom tweede bij het WK. Het leverde hem een reeks contracten op, onder meer in een aantal zesdaagsen waar stayers destijds het broodbeleg moesten verdienen. De euforie duurde maar enkele dagen en toen kwam het bericht dat er strychnine in zijn urine was aangetroffen. Tot op de dag van vandaag begrijpt Kos niet hoe dat mogelijk is. „Als renner ben je natuurlijk verantwoordelijk voor je eigen lichaam. Maar er wordt nooit verder gekeken. Het zijn toch niet de sporters die dat soort middelen ontdekken, daar hebben ze de medische kennis niet voor. Maar de mensen die dat wel hebben gaan altijd vrijuit.“ Het is meer dan 25 jaar geleden dat Kos deze uitspraak deed en hij is nog zo actueel als maar kan. Eigenlijk een schande. Kos werd overigens nog wel een keer wereldkampioen en met een schone plas. Hij is nu een van de meest succesvolle wielertrainers van Nederland. (Foto: © Cor Vos)

De andere op 17 oktober geborenen zijn:

BOEIJEN, Gerrit (1917, overleden 10.01.1983, Nederland)
OLDENBURG, Horst (1939, Duitsland)

Door Fred van Slogteren, 17 oktober 2006 0:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web