Het balhoofdplaatje van Otto …

“Sommige merknamen op balhoofdplaatjes zijn echt nep, zoals op dit plaatje de naam Invicta. Ik heb op deze plaats al eens eerder geschreven over de jaren veertig toen na de Tweede Wereldoorlog vele Duitse merkenrechten als oorlogsbuit werden beschouwd en overal in de wereld opdoken. Ons land kreeg via de Stichting Beheer Vijandelijke Rechten eveneens de gelegenheid op deze wijze Duitse fietsmerken te adopteren. Er werd niet veel gebruik van gemaakt en het hele idee viel al gauw in duigen. Merknamen als AEG, Siemens en Mercedes horen zo ... 
... bij Duitsland dat je ze onmogelijk met Amerika, Australië of China kunt vereenzelvigen. De maatregel had nog het meeste impact in Duitsland zelf, want tot 1953 mochten al die merknamen niet door de rechtmatige Duitse eigenaren gebruikt worden. Om die jaren door te komen deponeerden ze nieuwe merken, waarin nog wel eens subtiele hinten werden gegeven hoezeer ze het met deze situatie oneens waren. Dat ze de oorlog hadden verloren, blijkt bijvoorbeeld niet uit namen als Sieger, Record, Elite, Gigant, enzovoort. En natuurlijk ook uit de naam Invicta op dit plaatje. De naam betekent immers ‘onoverwonnen’ en er gaat voorts een sterke suggestie vanuit dat het om een Engels  merk zou gaan, zoals Birmingham en England ons moeten doen geloven. Ook de verwijzing naar de Coat of Arms van het Britse koningshuis kan niet misverstaan worden. Daarbij is de leeuw vervangen door de Duitse adelaar en de eenhoorn door een hert. In plaats van de Engelse wapenspreuk staan er rond het wapen de woorden Qualitas, Firmitas en Levitas. De werkelijke herkomst wordt subtiel onthuld in het stadswapen van Bielefeld, destijds het centrum van de Duitse rijwielindustrie. 
Ik kan me voorstellen dat de ontwerper van dit plaatje heel veel heimelijk plezier van zijn creatie heeft gehad en velen in de Duitse fietsenbranche zal hebben doen glimlachen.
Tot volgende week!”
Otto Beajon  

Door Fred van Slogteren, 7 september 2012 8:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web