Uit de ordners van Jan

“Voor het in de herinnering terughalen van gebeurtenissen die in het verleden op 21 augustus hebben plaatgehad gaan we om te beginnen 31 jaar terug in de tijd. In Grave startte de Profronde van Nederland in 1975 met een ploegentijdrit over 3200 meter. En wat in de jaren erna een typisch Nederlandse specialiteit zou blijken was het toen nog niet. De Belgische Watney-Maes-ploeg met renners als Verbeeck, Verstraeten en Van Sweefelt was de sterkste, Frisol werd op 4 seconden tweede, IJsboerke derde en Gan Mercier met Joop Zoetemelk (die de ronde zou winnen) vierde. TI Raleigh werd slechts achtste hoewel ze met Jan Raas, Dietrich Thurau, Aad van den Hoek, Bert Pronk en Tino Tabak niet de minste renners in de gelederen hadden.
Het aansluitende criterium over 80 kilometer in de ...

... straten van Grave was een prooi voor de Australiër Donald Allan, die in de sprint Piet van Katwijk, Leo Verstraeten, Gerben Karstens en de rest van het peloton achter zich liet. De Belg Frans Verbeeck kreeg van rondemiss Heleen Albach de oranje trui om de schouders geschoven.

Had ik het vorige week al over een rumoerige aanloop naar het WK 1979 in Valkenburg, vanwege het dopinggeval van Joop Zoetemelk, er speelde in dat jaar nog iets wat de gemoederen behoorlijk bezig hield. Hennie Kuiper, Gerrie Knetemann, Jan Raas en Joop Zoetemelk kondigden tijdens de Ronde van Nederland aan dat zij bij het WK geen interviews of andere vormen van communicatie zouden toestaan aan het redactieteam van Studio Sport. Dit naar aanleiding van een uitzending over de Ronde van Nederland. In een verklaring, voorgelezen door Raas, werd tekst en uitleg gegeven: ‘Wij als topcoureurs zijn zeer verontwaardigd over de negatieve inslag van Studio Sport, onder leiding van de heren Mart Smeets en Martijn Lindenberg, waarin ons beroep in diskrediet wordt gebracht. Tevens delen wij mee, dat wij onder geen enkele voorwaarde medewerking zullen verlenen aan interviews of andere activiteiten betreffende het aanstaande wereldkampioenschap te Valkenburg als die onder leiding staan van bovengenoemde heren.’
Rondedirecteur Nico de Vries ondersteunde de actie van de renners voor meer dan honderd procent: ‘Vanaf nu zullen Smeets en Lindenberg en ook hun chef Bob Spaak in onze ronde geboycot worden, zolang ze iets met de wielersport van doen hebben. Het betreft hier een persoonlijke boycot. Als organisatie hebben we er genoeg van om ons in de maling te laten nemen op een manier die afbreuk doet aan de wielersport in het algemeen en de Ronde van Nederland in het bijzonder’. In zijn column in Wieler Revue had wielerjournalist Nino Tomadesso het over de behoorlijk over het paard getilde televisiebinken.

Met al die verklaringen zouden we bijna vergeten dat er op 21 augustus 1979 ook nog werd gefietst. Frits Pirard won die dag solo in Frankrijk de Grote Prijs Plouay met 1 minuut 40 voorsprong op de Fransen Chassang en Bertin. De Coppa Agostini was voor de Italiaan Giovanni Battaglin die 3 minuut 12 voorsprong had op zijn landgenoten Moser en Chinetti.

Op 21 augustus 1980 was Tourwinnaar Joop Zoetemelk de sterkste in de profronde van Huybergen. De levendige strijd werd gadegeslagen door ruim tienduizend toeschouwers. Er vormde zich een kopgroep van negen coureurs. Daaruit ontsnapte het drietal Zoetemelk, Knetemann en De Ruiter. In de slotfase zag Joop kans aan de aandacht van het tweetal te ontsnappen en met vijftien seconden voorsprong te winnen. Gerrie Knetemann werd in zijn eigen woonplaats tweede, Wim de Ruiter derde. Amateur Adrie van der Poel, beste landgenoot op de Olympische Spelen in Moskou, won de tweede rit van de Ronde van Rijnland-Pfaltz. Ook Bernard Hinault kwam stilaan in vorm voor het WK. De Breton, die in de Tour de strijd na twaalf etappes staakte, won de eerste etappe van de Ronde van Limousin.

Henk Lubberding was op 21 augustus 1984 niet erg bij de tijd tijdens de proloog van de Ronde van Nederland in Zundert. De man met de lange manen presteerde het om vier minuten te laat aan de start te verschijnen van de openingstijdrit over 15,5 kilometer. Als oorzaak gaf hij aan dat tijdens het inrijden zijn stuurpen was gebroken, maar de werkelijke reden was - volgens Frans Schrader in De Telegraaf - dat hij simpelweg niet goed op zijn horloge had gekeken. De misser van de wegkapitein van Peter Post werd nog erger toen bleek, dat hij een van de beste tijden op de klokken had gebracht. Zonder zijn ‘straftijd’ zou Lubberding derde zijn geworden achter winnaar en ploeggenoot Bert Oosterbosch en Gerrie Knetemann. Nu was hij een van de vele anoniemen. De aansluitende tweede etappe over 120 kilometer van Breda naar Zundert werd een prooi voor Eric Vanderaerden, eveneens een renner van Post. De Belg versloeg Adrie van der Poel en Jan Bogaert in de sprint. De Ronde van 1984 werd uiteindelijk gewonnen door Johan Lammerts (foto).

Een jaar later kwam op 21 augustus 1985 de Ronde van Nederland door mijn eigen woonplaats Elst. De regionale krant besteedde er uitgebreid aandacht aan. ‘Een enkeling had er meer dan drie kwartier op staan te wachten. En in minder dan een halve minuut was het weer voorbij. Een handjevol belangstellenden had zich rond half twaalf in de ochtend opgesteld rond de kruising Oude Rijksweg/Dorpsstraat in afwachting van Nederlands belangrijkste wielerspektakel. Al na een kwartier werd het wachten beloond. Toeters en bellen klonken al van verre. De wielerfanaten sprongen op maar slechts een bonte reclamekaravaan was al wat men zag. Een half uur later kwamen de profs dan eindelijk. Wagens volgebouwd met antennes scheurden voorbij, aangevoerd door de gemotoriseerde politie. En dan… jawel hoor: een legertje aangeklede reclamezuilen op fietsen. Vanderaerden, Zoetemelk, Knetemann, ze zullen er allemaal wel tussengezeten hebben. Maar alleen de hele goede kijkers konden ze ontdekken in het kleurige peloton. Dertig seconden en voorbij was de pret’, aldus De Gelderlander. Voor de goede orde, de etappe die van Nijmegen naar Schagen ging, werd gewonnen door Eddy Plackaert voor Teun van Vliet en zijn oudere broer Walter. Eric Vanderaerden behield de oranje trui en zou de Ronde uiteindelijk ook winnen.

Tijdens de Ronde van 1986 ontstond tijdens de derde etappe van Schagen naar Den Haag een kopgroep van dertien renners, waaronder vier van Post (Van der Velde, Lubberding, Nulens en Theunisse), drie van Raas (Poels, Solleveld en Wijnands), twee van Schuiten (Boeve en Knetemann) en twee van Swerts (Jakobs en Pieters). De groep werd gecompleteerd door twee eenlingen Verschueren en Lammerts. Ondanks het afstopwerk van de Postbodes konden ze niet voorkomen dat de voorsprong opliep tot boven de vijf minuten. Daarmee was de oranje trui van Eric Vanderaerden verspeeld. Bovendien won Raasdonder Ad Wijnands de rit en pakte Gert Jakobs de oranje trui. ‘Afgang van Postploeg’ kopten de kranten een dag later over de miljoenenformatie die in Den Haag met lege handen stond. Gerrie Knetemann zou uiteindelijk de ronde voor de vierde keer aan zijn zegekar binden. Hij deed dat eerder in 1976, ’80 en ’81.

In augustus 1990 was Gert-Jan Theunisse al een paar maanden niet meer actief in wedstrijden. Vanwege vermeend dopinggebruik was hij tot juni 1991 geschorst. Het contract met Panasonic was inmiddels in onderling overleg en met onmiddelijke ingang ontbonden. Toch zat de voormalige bergkoning niet stil. Elke dag werkte hij bezeten aan zijn comeback. ‘Ik vertrek morgen met Steven Rooks naar de Ardennen. Ik ga hem klaarstomen voor het wereldkampioenschap in Japan. Dan maak ik me tenminste nog nuttig’, liet hij in de krant weten. Onderzoek in Madrid wees uit dat de verhouding van testosteron ten opzichte van epi-testosteron in het lichaam van Theunisse 1 op 9,2 was. Volgens de UCI mag dat maximaal 1 op 6 zijn. Mr. (Eddy) Beugels stond Theunisse bij in zijn pogingen dit aan te vechten. Zijn er kansen op rehabilitatie? ‘Er is ontdekt dat de bijnier een stof afscheidt die bij gebruik van een zekere dosis eiwitten een testosteronkarakter gaat aannemen. De invloed daarvan is nooit onderzocht. Er zijn zoveel onzekere factoren dat er in het belang van alle betrokkenen een heroverweging van het dopingregelement moet komen.’

En zo blijkt maar weer eens dat onderwerpen die in het verleden veel stof deden opwaaien, zoals het fenomeen Mart Smeets en de testosteronraadselen, anno 2006 nog steeds actueel zijn.

Eddy Merckx was twee maal succesvol op 21 augustus. De 207e overwinning van zijn imposante erelijst behaalde hij in 1969 in het Belgische Schaarbeek en een jaar later won hij een criterium in Sint Niklaas.

Tot volgende week!”

Jan Houterman

(Foto's: © Cor Vos)

Door Fred van Slogteren, 21 augustus 2006 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web