Het balhoofdplaatje van Otto …

 

“Een verblijf van drie weken in Indonesië om daar op het gebied van fietsen naar het erfgoed uit het koloniale verleden te kijken, overtrof mijn stoutste verwachtingen. Er zijn daar nog véél meer oude fietsen van Fongers, Gazelle, Simplex, Magneet, Batavus en Burgers te vinden, dan in ons land. Er zijn maar liefst 160 clubs van verzamelaars, en met elkaar hebben die enkele tienduizenden leden. De oude fiets, ofwel in het Maleis Sepeda onthel, is daar …

… een ware rage en de prijzen die er voor een gaaf exemplaar betaald worden, zijn een veelvoud van die bij ons. Het staat in schril contrast met de vijftig cent die je langs de weg voor een uitstekende portie nasi rawon moet neerleggen. Met die prijzen is het natuurlijk geen wonder dat er veel namaak in omloop is. Voor ik naar dat verre land vertrok had ik er nooit bij stilgestaan dat je een balhoofdplaatje ook kunt namaken, maar in het voormalige Nederlands Indië heb ik letterlijk honderden balhoofdplaatjes gezien die imitaties zijn. Sommige zijn lachwekkend slecht nagemaakt, maar andere zijn (bijna) niet van het origineel te onderscheiden. De oorspronkelijke plaatjes van bijvoorbeeld Fongers werden eerst geëtst, dan geboord, daarna gelakt en dan pas uitgestanst uit de messing moederplaat, maar in Indonesië kom je Fongers plaatjes tegen waar de bevestigingsgaatjes nog in moeten worden geboord. Dat is expres gedaan, want zo kun je het passend maken voor ieder frame dat ook maar enigszins op een kader van Fongers lijkt. Iedereen weet dat het nep is, maar dat maakt de gretige koper helemaal niks uit. Soms maken de imitators het wel heel bont, zoals dit plaatje dat voor een balhoofdplaatje van het merk Burgers moet doorgaan. Welbeschouwd is het keurig nagemaakt en hebben we met een vakman te maken. Je moet er namelijk goed naar kijken om te kunnen vaststellen of het echt is of niet. Twee koeien van spelfouten bij het overnemen van de originele tekst doen deze nijvere metaalbewerker echter de das om. Bugers in plaats van Burgers en Rijwilen in plaats van Rijwielen degraderen dit verder mooie plaatje tot een potsierlijk product. Dat het ook niet op een frame van Burgers heeft gezeten, kun je goed zien. Iemand heeft het namelijk van boven en onder met de blikschaar op maat geknipt om het tussen de balhoofdlugs van een ander merk fiets te kunnen monteren. ‘Een kniesoor die daar op let, toean’, lachen de meeste balhoofdplaatjesverzamelaars in Indonesië. 'Het is toch een mooie fiets?'

Tot volgende week!”

Otto Beaujon  
 

Door Fred van Slogteren, 2 september 2011 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web