Uit de ordners van Jan

"Het is van vandaag Quatorze Juillet de belangrijkste Franse feestdag. De Fransen gedenken hun revolutie en dat is zo inspirerend voor het volk dat hun renners die dag altijd iets meer kunnen. Quatorze Juillet is in 1936 voor Nederland ook een soort ommekeer geweest, die we vandaag gedenken omdat het precies zeventig jaar geleden is dat een Nederlandse coureur voor het eerst een etappe won in de Tour de France. Dat was Theofiel Middelkamp en het was de zevende rit over 224 km van Aix les Bains naar Grenoble. Nederland kreeg dat jaar voor het eerst een startbewijs voor een viermansformatie en die bestond uit de in Frankrijk wonende broers Albert en Antoon van Schendel, de piepjonge Brabander Albert Gijzen en Middelkamp. Het verhaal is bekend. Fiel was nog maar 22 jaar en de zoon van een haringventer had nog nooit een berg gezien, laat staan er een beklommen. Nou was Middelkamp geen uitgesproken klimmer, maar wel iemand die voor de duvel niet bang was en in het dalen enorme risico’s nam. Op de top van de Galibier had hij ruim 12 minuten achterstand op een kopgroep en op de Lautaret was dat een minuutje minder. Toen volgde een afdaling van 75 kilometer en daarin is hij zo tekeer gegaan dat hij zijn achterstand in het zicht van de finish volledig had goedgemaakt. Fieleke was rap en hij versloeg al zijn concurrenten en de eerste Nederlandse ritoverwinning was een feit.
Pas veertig jaar later was het ...

... op de gedenkdag van de Revolutie wederom raak voor oranje, toen Gerben Karstens het derde deel van de achttiende etappe van Lacanau Ocean naar Bordeaux won. Het was de Tour van Freddy Maertens die dat jaar maar liefst acht etappes wist te winnen, plus de groene trui. Daarom was het voor de Leidenaar een enorme bevrijding toen hij in Bordeaux in de sprint het hele peloton, inclusief Freddy, vloerde.
Joop Zoetemelk was niet alleen een goed klimmer, maar ook een sterk tijdrijder en daarom waren klimtijdritten een kolfje naar zijn hand. In 1978 stond er weer een op het programma. Dat was de veertiende rit van Besse en Chandesse naar de Puy de Dôme, die vreselijke berg in het Centraal Massief. Joop was die dag ongenaakbaar. 46 seconden moest Pollentier toegeven en geletruidrager Bruyère 55. De latere winnaar Bernard Hinault kreeg 1 minuut en 40 seconden aan zijn broek.
In 1981 presenteerde een Nederlandse superklimmer zich op de Franse nationale feestdag. Het was de rossige Limbo Peter Winnen en hij won de zeventiende etappe van Morzine naar l'Alpe d'Huez. Bernard Hinault himself begeerde die dag de zege. Hij smeet de hele dag met zijn krachten, maar Peter kon het makkelijkste volgen van allemaal. Een kopgroep van vijf begon aan de beklimming van de in Nederland meest geliefde Alpencol en Zoetemelk moest het eerst lossen. Vervolgens … Hinault en toen Theo Koomen achterop de motor van Raymond de met een inzinking kampende Breton passeerde, ontwaarde hij voor zich de dansende ruggen van Alban en Van Impe. En daarvoor wiekte met nog 7 kilometer te gaan Peter Winnen. In de herinnering van Koomen was hij het die de latere schrijver naar de overwinning schreeuwde, maar Peter heeft het toch echt zelf gedaan. Hinault – van zijn inzinking hersteld – kwam in een indrukwekkend slotoffensief acht seconden te kort. Debutant Winnen eindigde dat jaar als vijfde in het eindklassement. Het kon niet op met Nederland in die jaren.
In 1983 won Henk Lubberding op 14 juli de dertiende etappe van Roquefort sur Soulzon naar Aurillac en negen jaar later was het Jean-Paul van Poppel die de tiende etappe van Luxemburg naar Straatsburg op zijn naam schreef.
Hij is er dit jaar niet bij, maar in 2002 wel en toen won Karsten Kroon de achtste etappe van Saint Martin de Landelles naar Plouay. Hij won de sprint van een zevenmans kopgroep en het werd een geheel Nederlands podium. Eén Kroon, twee Knaven en drie Dekker. Dat is bij mijn weten maar één keer eerder gebeurd. Dat was in 1964 toen Henk Nijdam de zesde etappe won voor Jo de Haan en Jan Janssen.
De Fransman Paul Chocque (1910), winnaar van twee etappes in 1937, is op 14 juli geboren. Hij overleed op 4 september 1949. 14 juli is ook de geboortedag van de Italiaan Mauro Simonetti (1948). Hij won in 1971 de zesde etappe.
Of het uit respect voor de Fransen was, weet ik niet, maar Eddy Merckx behaalde op Quatorze Juillet geen overwinningen in de Tour.

Tot morgen!”

Jan Houterman

Door Fred van Slogteren, 14 juli 2006 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web