Het balhoofdplaatje van Otto ...

"GUSEK, hoe kom je aan zo’n naam? In Polen is het een bekende familienaam, maar waarom zou fietsenmaker Blokland uit Alkmaar zijn fietsen zo hebben genoemd? En die ...

... potkachel op vier pootjes, of wat het dan ook moge zijn, die op het balhoofdplaatje is afgebeeld; waar slaat dat op? Zoiets moet je uitzoeken voordat er misschien geen meneer Blokland meer is om het uit te leggen. Zelf weet ik wel wat dat tekeningetje voorstelt, maar een volgenmde generatie staat natuurlijk voor een raadsel omdat ze ook niet meer weten wat een potkachel is. Tegenwoordig is een fiets van aluminium of van kunststof. Het frame wordt ergens ver weg in China, India of Bulgarije in elkaar gelast en het Nederlandse assemblagebedrijf schroeft de wielen er in en het stuur en zadel er op. In de tijd van Blokland werd een frame nog aangemeten. IJzeren buizen werden op maat gezaagd en ‘gemijterd’, zoals dat genoemd werd omdat het uiteinde van de ene buis, waar die de andere buis omvat, de vorm heeft van een mijter. Heel toepasselijk op de dag van vandaag. Fabrieken frezen die buisuiteinden passend, maar kleine framebouwers deden dat met zaag en vijl, een moeizaam en tijdrovend werkje. Dan werden de framebuizen óf in de lugs geschoven óf vastgepend met dunne stalen stiften, waarna het frame kon worden gesoldeerd. Het op een potkachel gelijkend apparaat op het balhoofdplaatje is niets anders dan een ouderwetse benzinebrander, met een aparte luchtpomp ernaast om de brandstof onder extra druk te zetten. De framebouwers van honderd jaar geleden gebruikten een oude molensteen. Het bracket werd dan in het gat van de steen gehangen, omdat daar de warmte het best bleef hangen. Als het frame roodgloeiend was, liet de framebouwer het kopersoldeer tussen de buizen en de lug lopen. Als de passing, het vloeimiddel en de temperatuur goed was, kreeg je een prachtige, mooi doorgevloeide verbinding. Ze noemden dat soldeer altijd koper, maar het was eigenlijk brons en als ze het ook brons hadden genoemd dan zou de merknaam GUSEB zijn geweest, want GUSEK betekent gewoon: Gemaakt Uit Staal En Koper.

Tot volgende week!"

Otto Beaujon
 

Door Fred van Slogteren, 5 december 2008 9:00

gusek

Weer een mooi verhaal Otto, maar over welke bouwjaren spreken we eigenlijk, En rijden hiervan nog fietsen rond ?

Geplaatst door henk kruims, 05 december 2008 16:47:09

Hoi Otto,
Een prachtverhaal, vooral die
potkachel sprak mij aan, want hoe vaaj heb ik daar in de oorlog niet voor gezeten. Long time ago, daarom juist denk ik. Goed gedaan.
wim

Geplaatst door wim van eyle, 12 december 2008 16:49:02

gusek

Leuk dat ik nu een fietsplaatje van mijn Opa tegen kom op internet, dank aan degene dit geplaatst heeft!

Geplaatst door Cora Koppijn, 28 oktober 2013 20:00:59

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web