Uit de ordners van Jan ...

“Was U ook abonnee op de Wielersport in 1966? Voor 45 cent viel op 18 augustus van dat jaar nummer 29 van de 15e jaargang op de deurmat. Daarin altijd een bloemlezing van het wielernieuws dat Gerard Sillen en Jan Balder voor de wielerliefhebbers geselecteerd hadden. Op de cover een actiefoto, gemaakt door Willy Alberti (dé Willy Alberti!), van Tiemen Groen, die zijn nationale achtervolgingstitel prolongeerde en tevens de kilometer tijdrit won.
Eind augustus vonden volgens verslagen in het blad op de Duitse Nürburgring de wereldkampioenschappen plaats. Het parkoers was lastig, had een lengte van 22 kilometer en 810 meter met 89 bochten naar links en 85 naar rechts. Midden in het prachtige Eifelgebergte ligt een allesbehalve makkelijk traject met ook nog stijgingen tot 17 procent. Sillen achtte het een koers voor Felice Gimondi, Gianni Motta (beiden toen heel goed in vorm), Rudi Altig, Tom Simpson en het Belgische jongerenkorps met Merckx, Vanspringel, Godefroot en Sels. Over de kansen van ...

... Karstens, De Roo, Harings, Zilverberg, Haast Nijdam, Den Hartog en Schepers was de week daarvoor reeds geschreven. Kansloos was de conclusie toen. In hun lijstje favorieten tipten ze overigens wel de latere winnaar, Rudi Altig. De Oranje-amateurs werd veel meer kansen toegedicht. Harry Steevens, Eddy Beugels en Eef Dolman moesten ieder kunnen winnen, maar ook Rini Wagtmans, Wim Dubois, Leo Duyndam en Jan van der Horst waren volgens Gerard Sillen bepaald niet kansloos.

Elders in Wielersport schreef M.J. Adriani Engels over een ex-Nederlander die succesvol was in Frankrijk. Bernard van der Linde, geboren op 14 juni 1946 in Amsterdam, bezat sinds 1966 de Franse nationaliteit. Een veelbelovende renner die op 31 juli met overmacht de amateurklassieker Parijs-Biancomfort had gewonnen. Hij was goed op weg én baan en kandidaat voor de Franse achtervolgingsploeg voor het wereldkampioenschap. Mijn vraag anno 2008 is: wie was Bernard van der Linde? Op dewielersite.net lees ik dat hij vanaf 1968 drie jaar professional was bij Peugeot en in 1971 als ploegmakker van Jan Janssen voor BIC reed. Overwinningen heb ik van deze onbekende Nederlandse Fransman niet kunnen vinden.

Drie pagina’s werden gewijd aan de nationale baankampioenschappen op de Olympische wielerpiste van Amsterdam, waar Frans Mahn, Jan Legrand, Dries Helsloot, Gerrie Bruin en Tiemen Groen de titels wonnen.
Verder een mooi verslag van de Grote Prijs van Nederland. Dat was een driedaagse rittenkoers, bedoeld als opvolger van de in 1965 voor het laatst gehouden Ronde van Nederland. Bedacht door Kurt Vyth en georganiseerd door Piet Libregts werd het een groot succes. De heren hadden een topveld aangetrokken en dat zorgde voor een groot wielerspektakel. Op de eerste dag was er een ploegentijdrit in Zandvoort met als winnaar de Pelforth-ploeg van Jan Janssen voor de Ford-formatie van Jacques Anquetil en het Solo-Superiateam aangevoerd door Rik Van Looy. Janssen kwam als eerste over de meet en pakte de oranje trui. De tweede rit rond Etten Leur leverde een kopgroep op waarvan Rik Van Looy de sterkste was voor Jan Janssen en Peter Post. In Simpelveld won de jonge Limburger Wim Schepers voor Henk Peters en Michael Wright, maar de voorsprong was te gering om Janssen nog uit de leiderstrui te rijden. In 1965 had onze eerste Nederlandse Tourwinnaar de laatste Ronde van Nederland gewonnen en een jaar later dus ook de eerste Grote Prijs.

In 1975 kwam de Ronde van Nederland weer terug op de kalender met Joop Zoetemelk als winnaar van een nadien niet meer onderbroken reeks. Tot 2004 zou de ronde onder die naam op de kalender staan. Vier jaar geleden werd het de Eneco Tour Benelux en volgend jaar zal de naam, als Eneco zich als hoofdsponsor heeft teruggetrokken, Ronde van de Benelux worden. Op vrijdag 18 augustus 1978 won Johan van der Velde de vierde etappe van de Ronde van Nederland over 195 kilometer van Maastricht naar Zevenbergen. De kopgroep van vijf had een voorsprong van 3 minuut 30 op het peloton. Adri van Houwelingen werd tweede, Rudy Pevenage derde, Joop Zoetemelk vierde en Etienne Van Der Helst vijfde. Die laatste Belg nam de leiderstrui over van zijn landgenoot Daniël Willems. Toch zouden de 42 tellen voorsprong op Van der Velde niet genoeg blijken te zijn, want de vaderlandse etappekoers werd in 1978 besloten met een ploegentijdrit over 21,3 kilometer in Goes. In die tijd was TI-Raleigh onverslaanbaar in die discipline, zo ook toen. Van Der Helst verloor met zijn C&A team 55 seconden op Van der Velde, een tijd die direct werd doorberekend in het individuele klassement. En zo stond de jonge klasbak uit Rijsbergen voor de achtste keer op het hoogste treetje van het erepodium. En dat in zijn debuutjaar als profrenner, nadat hij eerder dat jaar ook al de Ronde van Romandië én de Ronde van Engeland had gewonnen.

Op dinsdag 18 augustus 1981 won Henk Lubberding de profronde van Tiel. Die koers eindigde in een complete chaos, omdat de jury vergat de laatste ronde aan te kondigen. Een onverwachts op het parcours verschijnende ambulance blokkeerde de doorgang, de jury raakte in paniek hetgeen maar liefst vier laatste ronden opleverde. Lubberding finishte bovendien temidden van het door hem gedubbelde peloton. Het criterium in het Betuwestadje stond vooral in het teken van de strijd tussen de Raleighploeg en de Renaults van Bernard Hinault. Vooraf was het al merkbaar dat er iets broeide bij de mannen van Post. Hoewel Hinault gedurende de hele koers aanvallend reed, kon hij tegen een overmacht van Nederlanders niets uitrichten. Wel zat zijn ploegmaat Boyer in de kopgroep, die de beslissing inluidde. Tegen Lubberding, Knetemann, Van der Velde, Raas en Zoetemelk was het voor de Amerikaan echter een kansloze strijd. Hinault werd uiteindelijk veertiende en daarmee kreeg hij beslist te weinig voor zijn inspanningen. De Breton incasseerde maar liefst dertigduizend gulden startgeld en dat was tegen het zere been van de Raleighrenners. Knetemann eiste namens zijn collega’s verhoogde startvergoedingen. 'Anders rijden we niet', zei hij en zonder tegenstanders van niveau voor de dure Hinault dreigde de organisatie in ernstige problemen te komen. Aan de eis van de renners werd alsnog oldaan en bovendien kregen alle Raleighs een contract, zodat ze met het ongebruikelijk hoge aantal van twaalf man plus de vaste leden van de gebruikelijke criteriumcombine bijna de helft van het peloton vormden. Of dat de wedstrijd ten goede kwam, mag ernstig worden betwijfeld. Een jaar later was, voor dezelfde gage, Bernard Hinault weer in Tiel te bewonderen en nu werd hij tweede en moest hij alleen Joop Zoetemelk voor zich dulden.

Liefst 626.000 toeschouwers bezochten in 1983 de dertig criteriums, die vanaf het einde van de Tour de France tot half augustus verreden werden. Dat is een gemiddelde van 20.800 per criterium, uniek in Europa. Topper was Emmen waar 60.000 mensen kwamen kijken. Andere hoge scores kwamen uit Chaam (50.000), Linne (40.000) en Boxmeer, Wateringen, Roosendaal, Kortenhoef en Tiel (elk 35.000). 'Zelfs in de topdagen van Rik Van Steenbergen, Rik Van Looy en Eddy Merckx hebben wij nooit meer dan 25.000 toeschouwers gehaald, aldus de Belgische manager Firmin Verhelst.

Op 18 augustus 1986 won Jelle Nijdam, afgelopen zaterdag al weer 45 jaar geworden, de proloog van de Profronde van Nederland. In Veenendaal startte hij met een unieke reeks, want tussen 1986 en 1992 zou 'Snelle Jelle' maar liefst zes maal het voorgerecht van de nationale profronde winnen. Buiten zijn zes proloogzeges won hij ook nog vier reguliere ritten. 
Op 16 augustus 1984 tekende Jelle zijn eerste profcontract bij Jan Raas. Onder diens hoede ontwikkelde de tempobeul uit Zundert zich tot een gevreesd renner, die met zijn machtige turbodijen een geweldige versnelling kon draaien. Op 1 juli 1987 brak hij als proloogspecialist ook internationaal door door in Berlijn ook de ouverture van de Tour de France op zijn naam te schrijven. Enkele maanden geleden is hij hotelier geworden, want hij kocht samen met zakenpartner Henk Koopmans, ook een oud-profrenner, Hotel Residentie Slenaeken. De keuken daar wordt geleid door Paul van Schalen die in het verleden ook professioneel wielrenner was.

Op 18 augustus 1987 stierf de 30e Profronde van Nederland bijna een vroegtijdige dood. Door ingrijpen van Peter Post werd voorkomen dat Sören Lilholt de ronde met een solo, waarin hij een voorsprong van 16 minuten bereikte, voortijdig zou beslissen. Die grap had de Deen dat jaar ook al uitgehaald in de Ronde van Luxemburg. Toen won hij de eerste rit met grote voorsprong, voldoende om het groothertogdom enkele dagen later te verlaten als eindwinnaar. Post joeg eerst bij Rotterdam zijn mannen naar voren en later nog een keer bij Woerden. De beloning was er uiteindelijk naar, want in de finishplaats Huizen pikte Teun van Vliet niet alleen de ritzege, maar ook de oranje leiderstrui van de schouders van proloogwinnaar Nijdam. Van Vliet: 'Ik dacht dat Post gek was geworden, toen hij ons opdracht gaf achter Lilholt te gaan koersen. We hadden geen enkel belang. SuperConfex moest de trui van Nijdam verdedigen; wij toch niet. Het zal wel iets met de koude oorlog tussen Post, Raas en Gisbers te maken hebben.' Na de laatste etappe werd Teuntje gehuldigd als eindwinnaar van de Ronde van Nederland. Die Post was nog niet zo gek!

Nog meer (oud) nieuws over Jelle Nijdam, want op zaterdag 18 augustus 1990 won de Brabander dan eindelijk voor het eerst de Ronde van Nederland. Drie keer was hij er dichtbij geweest maar telkens deed de koninginnerit in Zuid-Limburg hem de das om. De Belg Eric Vanderaerden maakte voor hem richting Gulpen het verschil tussen winnen en verliezen. 'Ineens zag ik Rooks gaan en ik dacht dat ik de ronde weer verloren had. Ook Breukink sprong weg uit mijn groepje en ik kon het gat niet dichtrijden. Dat heeft Vanderaerden toen voor mij gedaan. Daardoor kwamen we terug bij Rooks. De laatste tien kilometer hebben we om beurten op kop gereden. Niemand kon meer wegrijden.'

Zondag 18 augustus 1991 pakte de 27-jarige Ingrid Haringa in Stuttgart tijdens de puntenkoers haar tweede regenboogtrui. Eerder tijdens het toernooi was ze al wereldkampioen spint geworden en haar dubbelslag was uniek in de Nederlandse wielergeschiedenis. Vergeefs vocht ze tegen haar tranen, want ze wilde eigenlijk geen emoties tonen. De koele Noord-Hollandse smolt echter toen ze op het erepodium stond. 'Het staat zo stom als je eerste wordt en dan begint te huilen.' Minuten duurde het voor ze na haar gouden puntenkoers weer  aanspreekbaar was. Haar handen trilden en haar rechterelleboog was geschaafd, als gevolg van een valpartij zestien ronden voor het einde. 'Aan Piet Hoekstra heb ik veel te danken. Hij heeft me begeleid op de baan. Met me getraind en het goede materiaal beschikbaar gesteld. Ik ben hem veel dank verschuldigd. Bovendien heeft Erik Geserick me de afgelopen dagen vooral mentaal gesteund en technisch en tactisch bijgeschaafd.'
Er was nog meer succes in Stuttgart. Peter Pieters, die in deze dagen met een corset aan het lijf en met veel verbeten  pijn de baanrenners in Beijing begeleidt, won brons in de puntenkoers. Vierhonderd meter voor de finish perste de Zwanenburger alle resterende energie uit zijn lange lijf. Zijn kamikaze-actie leverde een bronzen plak op, achter Ekimov en Moreau.

Waar won Eddy Merckx op 18 augustus? Voor het eerst pas in 1970 in Bilzen, waar hij Roger De Vlaeminck en Roger Swerts versloeg. In Eeklo, de woonplaats van De Vlaeminck, won Merckx op 18 augustus 1975 en weer had Monsieur Paris-Roubaix het nakijken. De zigeuner kon er niet mee zitten, want de koers in zijn achtertuin had hij al in 1969, 1971, 1972 en 1973 gewonnen. Op de erelijst van die ronde kom ik trouwens ook nog de namen tegen van Toine van den Bunder (1978), Johan van der Velde (1979) en Jan Raas (1982).
 
Tot volgende week!”

Jan Houterman

Door Fred van Slogteren, 18 augustus 2008 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web