25 jaar geleden …

De heroïek van de wielersport grijpt de liefhebber soms bij de keel. Die fantastische hoogte- punten die nooit uit de herinnering verdwijnen, mede omdat ze keer op keer op TV worden vertoond. De mooiste beelden zijn voor mij die van Hennie Kuiper in 1983 in de slotkilometers van Parijs-Roubaix, die Noordfranse strontkoers die de ultieme sublimatie is van alle epiek die de wielersport rijk is. In dat beeld komt alles samen wat wielrennen zo mooi maakt. Daar staat hij langs de kant van de weg, de kapotte fiets als een nutteloos attribuut naast zich in de berm gesmeten, de middeleeuwse kasseien aan zijn bemodderde voeten, het zenuwachtige handgeklap om zijn sportbestuurder tot spoed te manen en dan die blik in zijn ogen. Geen paniek, maar onverzettelijkheid. Geen verdriet, maar fanatisme. Geen overgave, maar zekerheid. Wat er ook gebeurt, IK GA WINNEN!
Hennie Kuiper, boerenzoon uit Twente, heeft altijd zijn eigen plan getrokken en zich weinig om de mening van anderen bekommerd. Het klinkt als een ...

... gotspe om zo'n man, met zo'n palmares, te horen zeggen: "Ik heb er te weinig uitgehaald". Daarmee doelt Kuiper op het feit dat hij te makkelijk bepaalde dingen als onomstotelijk heeft aanvaard. Bijvoorbeeld zijn gebrek aan eindsnelheid.
Klimmen kun je niet leren, maar je kunt jezelf met eindeloos geduld wel de techniek eigen maken om op het hellend vlak bij de besten in de buurt te blijven. Sprinten kun je ook niet leren, maar je kunt door onophoudelijk oefenen wel een machtspurt ontwikkelen, waarmee je na een zware koers met een groepje vooruit de zege kunt pakken. Hennie Kuiper heeft tientallen wedstrijden in de laatste meters verloren, omdat hij - volgens eigen zeggen - maar wat mee bolde. Er zat geen agressie achter, omdat hij zichzelf had wijsgemaakt dat hij niet kon sprinten. Het was geen uitdaging voor hem zoals het winnen van de Tour de France, de challenge die hij jaren heeft nagejaagd. Hij was al olympisch kampioen geweest en ook al wereldkampioen. Heel wat wielrenners zouden graag hun hele bezit opgeven in ruil voor die twee zeges, maar Hennie wilde meer, hij wilde de Tour op zijn erelijst.
Hij had `m kunnen winnen in 1977. Niet omdat de uiteindelijke winnaar Bernard Thevenet jaren later toegaf verboden middelen te hebben gebruikt, maar omdat hij in de tweede etappe niet alert genoeg was. Hij verloor die dag door onoplettendheid twintig seconden. Wat zijn twintig tikjes als de bergen nog moeten komen? Niets, maar op l`Alpe d`Huez kwam hij wel twaalf seconden tekort om de gele trui te pakken. Kuipertje zou in het geel in een leeuw zijn veranderd, die zich de Touroverwinning nooit meer had laten ontnemen. Niets had hem nog kunnen bedreigen, want de zekerheid van de overwinning zou ie op z`n Tukkerse kop hebben gebeiteld. Net als in 1983 op die natte zondag nabij de wielerbaan van Roubaix.
Op tweeëndertigjarige leeftijd begreep Hennie Kuiper dat na twee tweede plaatsen en een vierde stek het te laat was om ooit nog de Tour te kunnen winnen. Hij koos een ander objectief en hij werd in de nadagen van zijn carrière onsterfelijk door in 1981 'Vlaanderen's mooiste' en 'de koers van de vallende bladeren' te winnen, in 1983 'de hel van het Noorden' en in 1985 de 'primavera'. Die bijnamen geven de emotie aan die alleen de echte grote klassiekers oproepen bij alle wielerliefhebbers in de West-Europese landen. Die zotten die voor de buis uren lang hun plas zitten op te houden omdat ze geen seconde willen missen. Heroïek, schoonheid, diepe treurnis, ongelooflijke vreugde; Hennie Kuiper heeft het allemaal bij ons thuisbezorgd. Hij heeft het wielerpubliek voor eeuwig aan zich verplicht door de prachtige beelden die hij in zijn eenzame jacht op eeuwige roem aan de wielerheroïek heeft toegevoegd. Die verplichting gaat ver over de grenzen, want Kuiperke, Kwieperre, Koiper en hoe je het ook uitspreekt was het idool van het eenvoudige patat- en biervolk dat net zo bij het wielrennen hoort als de kasseien in het Bois de Wallers. Zij klapten en juichten voor die kleine man, die zo'n groot wielrenner was. Eentje met een leeuwenhart. Een held. (Foto's: © Cor Vos)

Uit Wielerhelden van Oranje (2003)

Door Fred van Slogteren, 12 april 2008 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web