Uit de ordners van Jan …

Morgen is het kerstmis. In de Wielersport van 21 december 1978 staat een gedicht van huisdichter Arie Visser en een mooie foto van Hennie Kuiper, genietend van een korte wintervakantie met zijn vrouw Ine (links). Wie de dame rechts is heb ik niet kunnen achterhalen.

Het jaar loopt ten einde,
het blad is beschreven
Welbeschouwd duurt
het leven maar even.
Wij jakkeren maar en
men komt tijd tekort
Het hele jaar door
en vooral in de sport.
Nu weer de zesdaagsen
en de strijd in het veld
Straks worden weer voor-
jaarsklassiekers gemeld
Wij boeken successen
en kennen problemen
En maken weer plannen
en gaan ondernemen
De wielersport blijft steeds
opnieuw inspireren
Tot nóg beter doen en
tot perfectioneren.

Maar dan komt het kerstfeest
met klokken en groen
Met tijd voor bezinning
en even …… niets doen;
En kaarslicht door kleurige
kerstboom gedragen,
Wij wensen u rustige,
heerlijke dagen.

In hetzelfde nummer van Wielersport staat de complete zegestand bij de Nederlandse amateurs. Ad J. Vingerhoets meldde dat ...

... het heel wat voeten in aarde had gehad om het erepodium 1978 gereed te krijgen. Renners, ploegleiders, René Jacobs (voor de Belgische wedstrijden) en de sportcommissie van de KNWU droegen allemaal hun steentje bij. De Nederlandse amateurs wonnen in 1978 samen 784 wedstrijden, daarvan hadden 204 coureurs er één of meer gewonnen. Absolute heerser qua overwinningen was in 1978 Herman Snoeijink uit Denekamp. Hij werd in het voorseizoen Nederlands veldritkampioen; zorgde daarna voor 34 (!) zeges op de weg en was vanaf oktober weer volop, en met succes, actief in de veldritten. Het blijft jammer dat de 27-jarige Snoeijink nooit beroepsrenner is geworden. Een goede maatschappelijke positie geeft zekerheid, dus zijn besluit van toen is nog steeds begrijpelijk. Bert Oosterbosch won 27 wedstrijden, Frits Pirard 21, Gerrit Möhlman 18, Jos Lammertink, Bas van Lamoen en Gerrie Mak elk 15, Theo Gevers en Adrie Versluis elk 14 en Toine van den Bunder 13.

In de Gelderlander van dinsdag 24 december 1985 was Joop Zoetemelk weer eens de hoofdpersoon. De open deur werd weer eens ingetrapt met de kop ‘Joop Zoetemelk haat kouwe drukte maar kan er niet omheen’ en ‘De jubelstemming van een anti-held’. Joop, sinds 3 december 39 jaar oud, was op dat moment toevallig wel de regerende wereldkampioen wielrennen. Hij had alles meegemaakt wat een coureur maar kan meemaken in zijn loopbaan, waarin hij zich schatrijk heeft getrapt. Toch hunkerde hij nog altijd naar de racefiets als een tiener naar zijn eerste lief. ‘Ik kan me geen leven zonder de wielersport voorstellen. Het komende jaar wordt mijn laatste jaar als wedstrijdrijder, daarna zal ik regelmatig een ommetje maken als toerfietser. Echt, het wordt mijn laatste jaar, een soort afscheidstoernee. Ik speel met de gedachte om een normale wedstrijdkalender af te werken, wel zonder de Tour want die is nu echt te zwaar, en dan de dag vóór het wereldkampioenschap mijn licentie in te leveren. Afscheid nemen in de regenboogtrui en de titel vacant stellen. Is er een mooier afscheid denkbaar voor een sportman van mijn leeftijd?’
Vrouw Françoise bestierde het hotel in Meaux, waarin de Zoetemelks een deel van het kapitaal dat Joop met bloed, zweet en tranen op de fiets vergaarde. Het kraakheldere tweesterrenhotel telde 42 kamers en 15 werknemers. Joop was echter niet in de wieg gelegd om hoteleigenaar te worden. Een aanstaand bruidspaar vond het een leuk idee om het bruiloftsfeest in het hotel te houden en op een dag toen Françoise toevallig niet aanwezig was kwam het naar ‘Le Richemont’ om een en ander te bespreken. Gelukkig was Joop aanwezig en met hem bespraken ze de datum, het aantal gasten, het diner, de drankjes, de bediening en het logies. Voorkomend en beleefd luisterde Joop en hij schreef ijverig alles op. Maar toen de feestgangers – met de corsages in de knoopsgaten en de bruid en bruidegom voorop – het etablisement betraden, bleek dat de hoteleigenaar Sjop Sjottemek de verkeerde datum in de hotelagenda had genoteerd. Niets was er geregeld en de bruiloft viel letterlijk in het water van de Marne. Het gezelschap moest hals over kop een andere accommodatie zoeken. Joop heeft de ontdane gezichten van het gezelschap niet gezien. Hij zat toen al weer op de fiets met zijn hoofd alweer vol bij het nieuwe seizoen. Maar de licht ontvlambare Françoise, die de klap had moeten opvangen, hield haar man sedert die dag ver van alle bestuurlijke zaken. En Joop reageerde zoals alleen Joop dat kan: ‘wat moet Françoise nu met mij in dat hotel? Zij heeft de zaakjes keurig geregeld en ik loop daar alleen maar in de weg.’

Op 24 december 1985 een prachtig verhaal over de 80-jarige Pie Vaessen. Pie reed nog wielerwedstrijden en hij was kort daarvoor na een autorit van vele uren met zijn koppelgenoot Gé van Beek aan de start verschenen in het Franse Beauvais. Daar stonden 170 duo’s klaar uit Engeland, Frankrijk, Spanje en België. Pie en Gé werden elfde. De waarheid gebiedt echter te vertellen dat hij vanwege zijn hoge leeftijd 9 minuten bonificatie kreeg. Maar toch, zijn tijd van 47 minuten over 29 kilometer over het heuvelachtige parcours mocht er zijn. Een gemiddelde snelheid van rond de 38 kilometer per uur voor een 80-jarige, dat is uniek in de wereld. Hij toerde nog met zijn auto, hij trainde dagelijks, hij verzond gesigneerde foto's aan fans en hij liet de pils niet staan. Twintig jaar daarvoor was hij als 60-jarige nog naar de Paus in Rome gefietst. 1700 kilometer op een zware sportfiets en in gewone kleren. Bij de Zwitsers-Franse grens liep hij een zonnesteek op en moest hij opgeven. Een jaar later nam hij met beter materiaal en betere kleding revanche. In Luxemburg fietste hij midden in het vakantieseizoen. Er was nergens plaats om te slapen. Iemand verwees hem naar een bar waarboven hij wellicht een kamertje kon huren. Midden in de nacht ging de deur open en een schaars geklede dame met wulpse blik vroeg of hij wellicht plezier wilde maken. Het antwoord van Pie luidde: ‘Het spijt me mevrouw, maar ik ben op weg naar de Paus’. De Maastrichtenaar had het in 1985 erg met de voorbereidingen voor zijn naderende 80e verjaardag en hij lokte met zijn fietsprestaties veel journalisten naar het zuiden. Steevast wordt er door Pie en zijn vrouw Greetje koffie met rijstevlaai geserveerd. Tegen het journaille zei hij steevast: ‘Ik heb de Duitsers twee keer zien terugtrekken. Ik hoefde niet te dienen in de tweede wereldoorlog omdat ik in de houtzagerij drie vingers van mijn linkerhand ben kwijtgeraakt. Mijn dokter zegt altijd dat ik multimiljonair ben, niet in geld maar in gezondheid. En dat is toch de grootste rijkdom.’

Op zaterdag 24 december 1988 stond de wereldranglijst van de profwielrenners in de krant. Vijf landgenoten binnen de eerste vijfentwintig is een weelde waarvan we nu nog slechts dromen. Sean Kelly stond met een straatlengte voorsprong op Charly Mottet bovenaan. Steven Rooks stond derde, Adrie van der Poel vierde en Erik Breukink tiende. Ook Matthieu Hermans (20e) en Peter Pieters (24e) stonden hoog genoteerd.

‘Vrede op aard’ zongen we met kerstmis. De Telegraaf van 24 december 1991 berichtte over de vrede die gesloten was tussen Leontien van Moorsel en Monique Knol. Met modder gooien is er niet meer bij, beloofden zij plechtig. En het moet gezegd: Leontien en Monique gedragen zich sindsdien voorbeeldig. Alsof er nooit een conflict tussen de olympisch lampioene en de wereldkampioene had bestaan. En eigenlijk was dat ook zo, verzekerden beide dames. Er was slechts sprake van een sportieve tweestrijd, die door de pers werd opgeklopt. Beweerden ze. ‘De één is zus, de ander zo. En dat botst wel eens.’ Met de kerstdagen voor de deur werd de strijdbijl begraven en voorzichtig werden er enkele trekjes van de vredespijp genomen. ‘We hebben besloten elkaar te accepteren zoals we zijn en voortaan eerlijk te zeggen wat we van elkaar vinden. Geen gevoelens meer opkroppen, maar openheid naar elkaar toe. Zoiets moet kunnen werken.’ Tsja, zou moeten kunnen …

Drie jaar later stond er in de Volkskrant een bericht met als kop: ‘BEKVECHTEN TUSSEN SNOTAAP EN EGOÏST VOORBIJ". In een restaurant in Amersfoort zaten de dames Knol en Van Moorsel eind december 1994 aan tafel alsof er nimmer iets was voorgevallen. Het boterde echter nooit tussen de rensters, maar na de Olympische Spelen in Barcelona (1992) namen de tegenstellingen grote proporties aan. Knol won als titelverdedigster in Barcelona brons. Van Moorsel had enorm hard getraind, maar viel buiten de prijzen. Knol werd na afloop van de koers beschuldigd van het schenden van de afspraken. Knol noemde Van Moorsel een ‘snotaap’ en de tweevoudige winnares van de Tour Féminin vond de sprintster een ‘egoïste’. De twee ontkenden ooit dergelijke uitspraken te hebben gedaan en dus werd wederom de vredespijp van stal gehaald. In het artikel stond verdere dat Van Moorsel (24) en Knol (30) na de Olympische Spelen van Atlanta (1996) met wielrennen zouden stoppen. Ze wilden samenwerken voor de wereldtitel in Colombia 1995 en voor een gouden plak in Atlanta. De voorafgaande koersen moesten uitwijzen wie van de twee de beste was. Hun beider toekomst was nog niet verzekerd. Van Moorsel dacht na haar carrière aan de slag te gaan in de broodjeszaak van haar vriend, de amateurwielrenner Michael Zijlaard. Knol had een Pabo-diploma op zak, maar ze merkte bij iedere sollicitatie dat ze als lerares altijd mensen met ervaring moest voor laten gaan. Als ze haar vroegen hoe lang ze voor de klas gestaan had, moest ze naar waarheid zeggen dat ze tien jaar had gefietst. 

 

Tot slot:
In 1979 bereikte de oogst aan eremetaal, gewonnen bij de wereldkampioenschappen wielrennen, een recordhoogte. Alle winnaars werden gehuldigd door de KNWU. Op de foto Matthé Pronk (senior) en Nop Koch (linksboven), Cees Stam en Bruno Walrave (daaronder), Anne Riemersma en Petra de Bruin (linksonder), Jan Raas en Keetie van Oosten-Hage (midden boven), Bert Oosterbosch (midden onder), Gaby Minneboo en Martin Venix (rechts boven), Hennie Stamsnijder (rechts midden), Teun van Vliet en Truus van der Plaat (rechts onder). Dat waren nog eens tijden.

Prettige kerstdagen en tot volgende week!”

Jan Houterman

Door Fred van Slogteren, 24 december 2007 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web