Uit de ordners van Jan …

Graag bericht ik op deze plaats over renners waarvoor ik een zwak had, een speciale band. Gerard Vianen is er zo een, maar ook Gerben Karstens en natuurlijk Eddy Merckx. Ook Roger De Vlaeminck hoort in dit rijtje thuis. In de jaren zeventig kreeg ik regelmatig een kaartje van hem en steevast werd daar iets persoonlijks bijgeschreven. Daarom wil ik graag op deze plaats melding maken van een tentoonstelling over een van de grootste Belgische renners uit de historie. De vroegere vedette is op 24 augustus 60 jaar jong geworden en ter ere van die mijlpaal is in Eeklo een tentoonstelling aan hem gewijd. De expositie is nog tot met zondag 21 oktober te bezoeken in het Jeneverhuis aan het Van Hoorebekeplein 2 in Eeklo. De tentoonstelling is dagelijks geopend en de toegang is gratis. Misschien een leuke tip voor de herfstvakantie.

De Vlaeminck won in zijn rijke loopbaan talrijke topkoersen, teveel om op te noemen. Een greep daaruit: vier keer Parijs-Roubaix, drie keer Milaan-San Remo, de Ronde van Vlaanderen, zes keer de Tirreno-Adriatico, de Omloop Het Volk, Luik-Bastenaken-Luik, de Waalse Pijl, het Kampioenschap van Zürich, de Ronde van Zwitserland, twee keer de Ronde van Lombardije en Parijs-Brussel. Bovendien won hij twee wereldtitels in het veldrijden.
En er was nog meer nieuws uit het Belgische. Het schepencollege deelde mee dat het het Eeklose voetbalstadion voortaan het ‘De Vlaeminckstadion’ wil noemen. Dit als blijvend aandenken aan de prestaties van Roger, die eigenlijk als voetballer debuteerde in de eerste ploeg van KFC Eeklo (als zestienjarige) en die nu nog steeds een zeer trouwe supporter is van KFC.

Dezelfde Roger De Vlaeminck was in 1975 de op een na beste in het Super Prestige klassement. Tegen Eddy Merckx (415 punten) staken zijn 266 punten wat schril af maar hij was toch maar de beste van de rest. Merckx won voor de ...

... zevende keer op rij en het zou ook zijn laaste zege in deze rangschikking zijn. Ook twee landgenoten stonden in de top tien van het regelmatigheidsklassement van 1975: Joop Zoetemelk op zes en Hennie Kuiper op negen.

De cover van deze week toont ons de Nederlandse ploeg die in 1970 deelnam aan de Ronde van Bulgarije en beladen met roem terugkeerde op vaderlandse bodem. Op de foto van Luuk Gosewehr zien we zittend v.l.n.r. Tino Tabak, Hennie Kuiper en Nico Vermeulen. Staande: mecaniciën Hennie Schouten, ploegleider/ dokter Ab Rozijn, Matthijs de Koning, Popke Oosterhof, soigneur Henk de Haan en de grote winnaar Fedor den Hertog.
De 20e Ronde van Bulgarije begon op 30 september en eindigde 12 etappes later in de hoofdstad Sofia. Na de vierde etappe veroverde Den Hertog de leiderstrui om deze niet meer af te staan. In de top tien eindigden ook nog De Koning (4e), Kuiper (8e) en Oosterhof (9e). Gek genoeg werd er slechts één rit gewonnen (De Koning) maar de regelmaat zat hem in het feit dat in elke etappe een of meer landgenoten binnen de eerste tien finishte. Wielersport eindigde het verslag met: ‘Het doet onze wielersport, die momenteel wat moeilijker tijden doormaakt, beslist goed dat het optreden in Bulgarije zo grandioos is geweest. We kunnen het allemaal opperbest gebruiken…’

Zaterdag 15 oktober 1977 eindigde de Ster der Beloften in Dax. De vijfde etappe werd gewonnen door de Fransman Hubert Arbes voor zijn landgenoot Hubert Linard. In de zeskoppige kopgroep zaten ook de Belg Jean-Luc Vandenbroucke, die dankzij de voorsprong van ruim drie minuten op het peloton deze Franse rittenkoers op zijn naam schreef. Hij vertrok 's ochtends als nummer zes in de stand met ruim twee en een halve minuut achterstand op de Duitser Gregor Braun. Vier landgenoten haalden het eindklassement: Frits Pirard (17e), Jac Verbrugge (29e), Gerrie Mak (33e) en Ad van Treyen (42e).

Er was in 1977 ook nieuws rond de Raleigh-ploeg. Het vertrek van Dietrich Thurau en Bert Pronk was meer dan gecompenseerd met het aantrekken van Cees Priem, Jan Huisjes, André Gevers, Klaus-Peter Thaler, Franky de Gendt en vooral Jan Raas. Post had duidelijke afspraken gemaakt en Raas was tot volledige overeenstemming gekomen met de ploegleider van de equipe, die hij een jaar eerder de rug had toegekeerd om bij Frisol met twee overwinningen in klassiekers geheel door te breken. Raas werd kopman voor de voorjaarsklassiekers en Kuiper zou zich vrijwel uitsluitend richten op de Ronde van Frankrijk, de enige grote ronde die op het programma stond. Zowel Kuiper als Raas en ook Knetemann zouden in alle wedstrijden die zij reden beschermd rijden. Raas: ‘Wij zijn allemaal profs en wij weten waar we mee bezig zijn, daarom verwacht ik geen moeilijkheden. Twee jaar geleden, met Thurau erbij was het anders. Die heeft aspiraties voor alles, dat kan niet. Ik denk niet dat er een probleempje zal komen met Kneet of Kuiper.’ En er was nog een noviteit, TI Raleigh was met ingang van 1978 niet langer alleen sponsor. Kledingfabrikant McGregor zou ook een belangrijke bijdrage in de kosten gaan leveren. De kosten van een wielersploeg werden steeds groter. In 1977 werkte Post met een begroting van 1,3 miljoen gulden, maar voor 1978 zou het bedrag ergens rond de 1,7 miljoen gaan liggen. Dat zou anno 2007 ongeveer 770.000 euro zijn! Er zit wel dertig jaar tussen moeten we dan bedenken.

Op zaterdag 14 oktober 1978 werd in en om het Italiaanse Bergamo om de Trofeo Baracchi gereden, een koppeltijdrit over 110 kilometer. Twee gekende tijdritspecialisten, Roy Schuiten en Knud Knudsen waren de winnaars. De nummers twee, Hennie Kuiper en Joop Zoetemelk, hadden met 23 seconden eigenlijk nog niet eens zo'n grote achterstand. Gerrie Knetemann en Henk Lubberding werden vijfde met een achterstand van vijf minuten en zes seconden. De Trofeo Baracchi was een wielerwedstrijd die van 1941 tot en met 1991 werd georganiseerd. De wedstrijd was een initiatief van de zakenman Mino Baracchi, als eerbetoon aan zijn vader die een groot wielerliefhebber was. Van origine was de Trofeo Baracchi van 1941 tot 1946 een open eendaagse wielerwedstrijd in lijn voor amateurs en in 1947 (winnaar Sergio Maggini) en 1948 (winnaar Giorgio Cargioli) voor professionals. Vanaf 1949 was het een koppeltijdrit voor beroepsrenners die tot 1958 uit twee delen bestond. Een op de weg en een op de wielerbaan. De laatste editie van de koppeltijdrit was in 1990. De laatste Trofeo Baracchi, in 1991, was een individuele tijdrit, die na fusie met de Grand Prix des Nations meetelde voor de wereldbeker.

De amateurs reden op dezelfde dag rond Bergamo om de Trofeo Valco. De Zwitsers Mutter en Ehrensperger hadden 31 seconden voorsprong op Bert Oosterbosch en Jan van Houwelingen. Johnny Broers en Jannus Slendebroek werden achtste op zes minuten en veertien seconden.

‘Zekerheid voor Kuiper’ luidde de kop in De Gelderlander van woensdag 15 oktober 1980. Het had trouwens niet veel gescheeld of Hennie Kuiper, zijn adjudant José De Cauwer en debutant Adrie van der Poel hadden in het gemeentehuis van het Westbrabantse Putte hun contracten voor de DAF-ploeg van Fred De Bruyne niet kunnen ondertekenen. De ambtenaar die alles geregeld had, was vergeten dat het gemeentehuis tijdens de kermisdagen gesloten zou zijn. Paniek alom want de renners waren al onderweg omdat die dag ook de Sluitingsprijs van Putte-Kapellen verreden zou worden. Uiteindelijk kon de plechtige ondertekening toch nog plaatsvinden. Kuiper: ‘Ik ben blij dat de knoop nu is doorgehakt. Die knagende onzekerheid waar ik volgend jaar zou rijden, was niets voor mij’.

In 1981 nam een zeer tevreden Belg na 24 jaar koersen afscheid van de wielersport. ‘Brave" Herman Vanspringel (dit is de enige juiste spelling van de naam, zo heeft hij zelf enkele jaren geleden meegedeeld, red.fred) deed nimmer een vlieg kwaad, sprak nimmer schamper over zijn tegenstanders en was in het algemeen tevreden met wat hij bereikte. Ik kom van ver’, zei hij dan. ‘Als ik niet had kunnen fietsen, zat ik misschien nu nog in het schuurtje achter het huis van mijn oom diamanten te slijpen’. Hij is één keer in zijn loopbaan echt verdrietig geweest. Dat was in 1968 toen hij in het stadion van Vincennes in een naar betonnen hokje onder de tribunes, stilletjes zat te huilen, omdat hij uitgerekend op de laatste dag van de Tour in de gele trui naar Parijs reed, maar in de afsluitende tijdrit door Jan Janssen werd verslagen. De zege had hem volgens insiders niet meer kunnen ontgaan. Vanspringel heeft het ondanks zijn bescheidenheid ver geschopt in het peloton. Er zijn in de geschiedenis niet zo gek veel renners die elf klassiekers hebben gewonnen, de groene trui in de Tour, de Super Prestige (het officieuze WK op punten), twee keer de befaamde Grand Prix des Nations en ga zo maar door. Herman sloot een loopbaan af die hem 132 overwinningen heeft gebracht, waarmee hij (anno 1981) op de 21e plaats staat in het klassement aller tijden. Hij kon hard fietsen, maar hij was beperkt in zijn presentatie, en dat telt tegenwoordig. Hij kende bijvoorbeeld geen woord Frans, kon dus nooit in het rijkste wielersportland ter wereld, Frankrijk, geïntervieuwd worden, destijds een wezenlijke handicap omdat Fransen zich toen ook niet aan een andere taal dan het Frans waagden. In 1970 bestelde hij nog een cursus Frans op grammofoonplaten om de taal alsnog meester te worden. ‘Ik heb het geprobeerd maar ik versta er niks van’, vertelde hij aan ploegmaat Martin Vandenbossche. Het bleek achteraf dat Herman de de platen op een te hoog toerental had afgedraaid. ‘Er hebben soms duistere krachten tegen mij samengespannen. Dat is een van de redenen waarom ik nooit echt de top heb bereikt. Misschien kwam het ook wel door mijn karakter. Ik wilde nooit iemand leed doen. Toch stap ik tevreden af. Want ik heb mijn grootste en kostbaarste schat in bijna een kwart eeuw intact gehouden en dat is mijn gezondheid.’

Een hele fraaie finishfoto als deze maak je niet snel in een klassieker over 253 kilometer. Met het blote oog was de winnaar van de Ronde van Lombardije op zaterdag 15 oktober 1983 niet te ontwaren. Twee Nederlanders, Hennie Kuiper en Adrie van der Poel, konden gezamenlijk de uiteindelijke overwinning van Sean Kelly niet verijdelen. Met groot lef probeerde Kuiper zijn zege van 1981 te herhalen. Uit een kopgroep van 18 man, die zich in de slotfase had geformeerd, spoot hij op 400 meter van de meet als een kanonskogel weg. Pas op vijf meter van de streep viel hij stil. Drie man snelden hem voorbij, waarbij de Ier Kelly en de Amerikaan LeMond sneller bleken dan Van der Poel. Na een boeiende koers schreef Sean Kelly voor het eerst in zijn succesvolle loopbaan een klassieker op zijn naam. In zijn amateurtijd had de in Vilvoorde woonachtige Ier als eens de kleine Ronde van Lombardije gewonnen. Daardoor kon hij in 1977 in België aan een profloopbaan beginnen.
Greg LeMond nam alle risico's in de eindsprint om bij Kelly aan het wiel te blijven. Voor hem telde maar één ding: naast de regenboogtrui ook de Super Prestige winnen. En dat lukte. ‘Nu ben ik de eerste van de wereld over een dag en over het hele jaar. Een bewijs dat ik die trui begin september niet bij toeval heb veroverd.’ Voor Adrie van der Poel weer geen overwinning. Het was in zijn nadeel dat Kuiper op het laatst wegsprong.
Op de foto zien we van links naar rechts: Van der Poel (3), Moser (5), Kelly (1), LeMond (2) en Kuiper (4).

Wereldkampioene sprint en puntenkoers, Ingrid Haringa, gaat de geschiedenisboeken in als de eerste winnares van het Telesport Derny Criterium in 1991. De politieagente uit Hoofddorp toonde in Amsterdam dat ze niet alleen op de baan uit de voeten kon. Achter de brede rug van Joop Zijlaard (op de foto links naast Haringa) bleef zij na twintig kilometer junior wereldkampioene Elsbeth Vink in de laatste meters voor. Nationaal kampioene Petra Grimbergen werd derde. De barre weersomstandigheden vormden het enige dissonant tijdens het prima georganiseerde wielerspektakel, een initiatief van de Amsterdammer Harry Mater.

Erik Breukink gaf op 15 oktober 1992 zijn werkgever PDM een mooi afscheidscadeau, de zege in de Ronde van de Piemonte in en rond het Italiaanse Turijn. Het was pas de vijfde overwinning van dit seizoen voor de naar ONCE vertrekkende coureur. Al met al een mager seizoen voor de kopman, die eerder twee tijdritten in de Tirreno-Adriatico, een tijdrit in de Ronde van Spanje en het criterium van Wateringen had gewonnen. In de Piemonte viel de slag op 36 kilometer voor het einde tijdens de beklimming van de 1715 meter hoge Colle della Madalena. Alex Zülle gaf de eerste aanzet en slechts zes renners konden zijn wiel houden, waaronder Breukink en Chiapucci. In Turijn moesten nog drie plaatselijke ronden van vijf kilometer afgelegd worden. Halverwege de slotronde profiteerde Breukink van het feit, dat de anderen elkaar beloerden. Hij sprong weg en sloeg een gat van vijftig meter. Roche probeerde hem nog te achterhalen maar bleef op dertig meter steken. In het spoor van Roche eindigden Zülle, Chiapucci, Jeker, Hodge en Millar.

Op het moment dat ik dit schrijf krijg ik het bericht dat de Giro del Piemonte, die aanstaande donderdag verreden zou worden, dit jaar niet doorgaat. De organisatie geeft aan dat sponsors zich hebben teruggetrokken en dat daarom de begroting niet rondgekregen kon worden. Vorig jaar won Daniele Bennati van Lampre en Erik Breukink is nog steeds de laatste Nederlandse winnaar.

Eddy Merckx won nimmer op 15 oktober. In 1968 was hij 5e in de Sluitingsprijs van Putte-Kapellen en in 1973 6e in een criterium te Eeklo, de woon- en geboorteplaats van Roger De Vlaeminck. Merckx' luitenants Jos De Schoenmaecker en Willy In 't Ven waren eerste en tweede.

en dan nog dit:
A. Visser, de "huisdichter" van het blad Wielersport, dichtte in oktober 1978 over het vervolg van het seizoen..

De R in de maand en dan wordt het wat killer,
Weer tijd voor de hutspot en tijd voor de snert.
De wielrennerij op de weg wordt dan wat stiller
Voor veldrijden is men nu maanden alert.
En ook het Zesdaagsenfeest is weer begonnen,
Men blijft in beweging en strijdt continu
Het is interessant ook door wie wordt gewonnen
Steeds dichterbij nadert het record voor Sercu!
Natuur gaat in rust, maar de sport blijft bewegen
Op twee februari het nieuwe seizoen.

Twee benen heeft elk van ons maar gekregen,
Ontstellend veel kan een renner daar mee doen.

Tot volgende week!”

Jan Houterman


 

Door Fred van Slogteren, 15 oktober 2007 10:00

colofon

beste jan,

niet gevraagd en niet in de colofon

luuk

Geplaatst door luuk gosewehr, 17 februari 2008 14:20:35

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web