Uit de ordners van Jan …

“Vandaag ga ik om te beginnen terug naar 1977. Exact 30 jaar geleden won Gerard Vianen, mijn favoriete renner van toen, het criterium van Kamerik door Jan Raas op de streep te kloppen. De twee hadden 15 seconden voorsprong op het trio Theo Smit, Jan Huisjes en Frans Verbeeck. De fraaie finishfoto van Cor Vos sierde de cover van de Wielersport van een week later. Ik heb me later nog wel eens afgevraagd waarom Gerard Vianen mijn favoriet was, maar de reden heb ik niet meer kunnen achterhalen. Zeker is wel dat de finishfoto van de door hem in Nantes gewonnen Tour etappe in 1974, die enorme blijheid op zijn gezicht, er wel toe heeft bijgedragen. En schreef Fred niet al bij gelegenheid van zijn geboortedag: ‘een van de aardigste mensen die ik in de wielersport heb leren kennen’. In dat stuk komt ook zijn eerder genoemde overwinning in Kamerik aan de orde. Vianen mocht van het peloton op een steenworp afstand van zijn woonplaats winnen. Het peloton kneep in de laatste ronde in de remmen, ‘want niemand had een hekel aan de sympathieke Kockenees’ en dus had de streekfavoriet vrij baan. Een ‘tikje genant’, was het wel volgens Fred. Het gezicht van Jan Raas op de foto spreekt boekdelen, niet?

Meesterknecht Vianen was prof van 1967 tot en met 3 september 1977. Hij boekte in totaal 32 overwinningen bij de broodrenners, waarvan die in Kamerik een maand voor zijn afscheid, de laatste was. De mooiste zal ongetwijfeld de Touretappe in 1974 zijn geweest. Hij diende diverse ploegen waaronder vier jaar Caballero en drie jaar Gan Mercier. In die laatste ploeg verzette hij bergen werk voor Joop Zoetemelk en Raymond Poulidor. Het laatste jaar reed hij voor De Onderneming. Gerard Vianen had een hele goede verhouding met Joop Zoetemelk. Het is de moeite waard dit nog eens na te lezen in het boek JOOP. Vianen is inmiddels 63 jaar oud en is zijn woonplaats Kockengen nog steeds trouw gebleven.

En passant wil ik nog een overzicht geven van de vele profkoersen die rond de 13e augustus 1977 verreden werden. Woensdag 10 augustus in Valkenswaard met winnaar Rik van Linden, vrijdags won Gerrie Knetemann in Hoogerheide en ...

... Joop Zoetemelk de Nacht van Simpelveld. Zaterdag, zoals vermeld Gerard Vianen in Kamerik, zondag Ossendrecht met Danny Clark als winnaar, dinsdag 16 augustus won Joop alweer, nu de ‘Flits door Echt’ en op woensdag was het Wielerspektakel van Steenwijk voor Henk Lubberding.

Een van de personen die regelmatig een reactie op de slogblog plaatst is oud-wielrenster Willy Kwantes. Als u benieuwd bent hoe ze er dertig jaar geleden uitzag, dan moet u dit knipsel maar eens bekijken. In augustus 1977 was ze samen met Keetie van Oosten-Hage het middelpunt van een heuse rel, rondom het wereldkampioenschap in Venezuela. Gingen ze wel of gingen ze niet? Keetie, de tweevoudige wereldkampioene uit Zeeland, bezorgde de sportcommissie van de KNWU en de nationale pers handenvol werk. Het werd uiteindelijk ‘nee’ en omdat Willy Kwantes uit de Zaanstreek het accepteren van haar vliegticket had verbonden aan Keetie’s besluit, ging er een damesploeg van slechts vijf, in plaats van zeven, rensters naar San Cristobal.
Er werd lang geprobeerd een compromis te bereiken tussen begeleidster Dini Brinkman enerzijds en de twee rebellerende dames anderzijds, maar het bleef NEE en nog eens NEE. Oorzaak van het conflict lag in het bepalen van een standpunt inzake het begeleiden van de damesequipe in de toekomst. Eén ding was in augustus 1979 duidelijk, van een bij voorbaat al vaststaand vertrek van mevrouw Brinkman, was ook na Venezuela geen sprake.
 
Op maandag 13 augustus 1979 zaten we ruim twee weken voor de strijd om het wereldkampioenschap in Valkenburg. In Steenwijk was de proloog van de 5e Profronde van Nederland nieuwe stijl. Jan Raas toonde zijn vorm en won het ritje over 2,5 kilometer voor de specialisten Gerrie Knetemann, Daniël Willems en Bert Oosterbosch.
En ook ik ontkom in mijn rubriek niet aan het onderwerp doping, wat iedereen zo langzamerhand wel de keel zal uithangen. In de geruchtenstroom over renners die tijdens de Tour de France anabole steroïden zouden hebben gebruikt, kwamen ook de namen van winnaar Bernard Hinault en nummer twee Joop Zoetemelk voor. Het wachten was nog op het resultaat van de contra-expertise. Het kon nog wel enkele dagen duren voordat die uitslag bekend gemaakt kon worden. Daar kom ik dus in een van de volgende afleveringen op terug.

In 1987 werd de fiets van Tourwinnaar Stephen Roche uit Ierland verkocht voor een goed doel, een herstellingsoord in Dublin. Zuster Frances Rose van de instelling was zeer onder de indruk van de opbrengst, maar liefst 42.000 dollar werd er voor het karretje betaald. Trots werd er mee geposeerd. De koper van de fiets bleef overigens anoniem.

Dan drie jaar Frans Maassen en de Ronde van België. In de jaren 1988 tot en met 1990 was de huidige ploegleider van Rabobank twee maal winnaar en een maal op slechts één seconde tweede.
Op 14 augustus 1988 boekte de Limburger in Leuven zijn eerste overwinning in een etappekoers. Hij bevestigde daarmee zijn uitstekende Ronde van Frankrijk, waarin hij de rode trui van de tussensprints won. Hij won in België zowel het eerste als het tweede deel van de derde etappe.
Een jaar later kwam hij slechts één tel tekort om de Torhout Werchter Classic (de nieuwe naam voor de oude Ronde van België) voor de tweede maal te winnen. De Engelsman Sean Yates beet zich vast in het wiel van Maassen en verdedigde succesvol zijn minimale voorsprong. Net als voor Maassen een jaar eerder was het ook voor Yates zijn allereerste zege in een etappekoers.
In 1990 boekt Frans Maassen zijn tweede zege in de Belgische ronde. In de ochtend van de laatste dag won hij met overmacht de individuele tijdrit van Werchter naar Leuven en veroverde daarmee de leiderstrui. Het aansluitende criterium bracht geen verandering meer in het eindklassement.

Vorige week meldde ik reeds dat morgen de 30e editie van de Gouden Pijl in Emmen verreden wordt. Steven Rooks reed in augustus 1989 voor niets naar Drenthe. De PDM-coureur dacht een contract getekend te hebben voor de 14e Gouden Pijl, maar bij aankomst in Emmen maakte KNWU-coordinator Gerrie van Gerwen hem duidelijk dat dit niet het geval was. Na een kop koffie reed Steven terug naar zijn woonplaats Warmenhuizen. Van Gerwen: ‘Rooks is nu eenmaal geen renner van 300 gulden. Hij kost duizenden guldens en dat geld is er niet. Dus zal het publiek hem niet zien.’

Er was op 14 augustus 1989 nog meer nieuws rondom Steven Rooks en zijn maat Gert-Jan Theunisse. ‘Theunisse en Rooks weg bij PDM’, kopte De Telegraaf en het blad gaat verder: De leiding van PDM heeft de besprekingen met het tweetal definitief afgesloten. Rooks wil na vier jaar een nieuwe uitdaging, Theunisse eiste het absolute kopmanschap. En dat is lastig als je ook nog kleppers als Sean Kelly en Raoul Alcala in je team hebt. Met Rooks, die al twee keer eerder in dienst bij Post was, is de Amstelveense ploegleider in een vergevorderd stadium, Gert-Jan Theunisse heeft nog even bedenktijd gevraagd. Huidig kopman bij Panasonic Erik Breukink is verbaasd: ‘Ik kijk ervan op dat Rooks misschien terugkeert bij Post. Ik ben benieuwd naar de eisen die ze gaan stellen en wat de consequenties voor mij zullen zijn.’
Het eind van het liedje was dat zowel Rooks als Theunisse per 1990 voor Panasonic reden en Breukink voor PDM. Rooks hield het na één jaar voor gezien (slechts één overwinning – een dernykoers in Haaksbergen), Theunisse werd per halverwege het jaar voor een jaar geschorst na een dopingaffaire na zijn derde plaats in de Waalse Pijl én in de Subida a Arrate.

Eddy Merckx won op 13 augustus 1962 als nieuweling in Limelette, het was zijn 17e zege van het seizoen. Vier jaar later, hij was toen prof bij Peugeot, won hij de derde etappe van de Ronde van Morbihan. Daags erna zou hij ook de vierde rit alsmede het eindklassement op zijn naam schrijven. In 1967 werd het criterium van Sint-Lenaarts op zijn palmares bijgeschreven. Op 13 augustus 1972 had Merckx een voorsprong van 2 minuut 30 op Wilfried Peffgen en Gerben Karstens in de GP Union te Dortmund. Ook in 1973 was het raak middels een criterium in Wilrijk om de imposante 13 augustus reeks in 1975 af te sluiten in het Franse Plancoët.

En dan nog dit: Een van de meest ‘legendarische’ dopinggevallen uit de Tour de France werd dit jaar op 13 juli, 40 jaar na dato, uitgebreid in de kranten en op radio en tv behandeld. De Brit Tom Simpson versus de Mont Ventoux. In de Wielersport van 17 augustus 1967 lees ik dat de juiste doodsoorzaak van Simpson bekend is. Het criminologisch Laboratorium van Marseille en de gerechtelijke recherche van Avignon hebben bij monde van dokter Vuillet een rapport uitgebracht waaruit blijkt dat bij sectie op het lichaam werden gevonden: wortelsap, sporen van alcohol en … methyl-amphetamine-houdende producten. Werd dus onverwijld vastgesteld dat Simpson zich voor de beklimming van de Mont Ventoux nogal zwaar gedrogeerd had, toch willen de geneesheren zijn dood niet direct aan dit laatste wijten. Weliswaar heeft de chemische verbinding tussen alcohol (cognac en amphetamine) de grens van de vermoeidheid duidelijk verlegd, maar waarschijnlijker acht men het dat de arme Tom door een hartverlamming is getroffen. Diverse omstandigheden hebben hierbij een rol gespeeld, om te beginnen de enorme hitte, die de fysiek mindere Simpson blootstelde aan een zonnesteek. In zijn jeugd is hij daar al eens meer door getroffen geweest, was daardoor wellicht gevoeliger dan wie ook.
Verder kwam bij de autopsie aan het licht, dat in zijn bloed een duidelijk gebrek aan zuurstof werd aangetroffen. Simpson leed vaak aan aanvallen van bronchitis, is door zijn overmatige inspanningen, welke natuurlijk nog werden aangewakkerd door de stimulerende middelen, het slachtoffer geworden van een abnormaal doorgedreven samenstelling van bijkomende factoren. Helaas!

Tot volgende week!”

Jan Houterman

Door Fred van Slogteren, 13 augustus 2007 10:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web