Het was me het weekje wel …

Er was deze week weinig of geen wielernieuws, want dat Mathieu van der Poel in deze periode veldritten wint, is geen nieuws meer. Daarom aandacht voor een artikel in de Amersfoortse Courant, waar ze een rubriek hebben waarin aandacht wordt besteed aan gevangenen in Kamp Amersfoort die in de oorlogsjaren Bekende Nederlanders waren. Afgelopen donderdag was wielrenner Wim de Ruiter de hoofdpersoon. De Rotterdammer was in 1950 de enige Nederlander die de Tour de France volbracht en dat werd in heel Nederland als een prestatie van formaat gezien, waarvoor hij op meerdere plaatsen is gehuldigd. Hieronder het hele artikel.

Kamp Amersfoort was in de oorlog voor velen een helse plek. Wie waren zij en wat overkwam hen? In deel 20: Wim de Ruiter, de Tourheld die nachtmerries kreeg van Amersfoort.

Spion op fiets werd Tourheld

door Remco Reiding

Overal wordt Wim de Ruiter in augustus 1950 met applaus en bloemen ontvangen, Als enige Nederlander heeft hij de Tour de France uitgereden! Bij gebrek aan televisie hebben journalisten in opzwepende krantenstukken verslag gedaan van zijn prestaties,

´Een dorstende karavaan trok vandaag door de woestijnwarme Languedoc´, schrijft Het Vrije Volk. ´Hoog oplaaiende stofwolken maakten de tongen van leer en de lippen van perkament.´

De avonturen van De Ruiter doen menig jongenshart in het bekrompen Nederland van begin jaren 50 sneller kloppen. De held blijkt in het echt wel een stuk kleiner dan in de krantenkolommen, zo ziet Nederlands beroemdste variëteartieste Heintje Davids, als ze de wielrenner het podium op haalt. “Je bent een flinke jongen. Dat zo'n klein ventje zo'n grote daad verricht heeft ...”

Die Tour heeft De Ruiter de Algerijn Zaaf dronken langs de weg zien liggen. ‘Die om zijn dorst te lessen een fles landwijn in zijn keel gegoten had." Het incident zou wereldberoemd worden, doordat Zaaf opstond en in de war het peloton tegemoet fietste.

Tourgekte In die even loodzware als legendarische Tour haalt De Ruiter als enige Nederlander Parijs. Een jaar later zal de Tourgekte in Nederland pas echt toeslaan: Wim van Est verovert de gele trui en stort tijdens de afdaling zeventig meter diep het ravijn van de Aubisque in.

De Ruiter is direct vergeten. Wielerhistoricus Fred van Slogteren gaat in 1999 op zoek naar De Ruiter voor zijn boek 'Als je de Tour met hebt gereden ...'. Hij blijkt in 1956 geëmigreerd te zijn naar de Verenigde Staten, waar hij zich De Ruyter noemt. Zijn dochter en schoonzoon vertellen Van Slogteren dat zijn ouderlijk huis in Rotterdam is platgebombardeerd door de bezetter. Alleen zijn fiets heeft De Ruiter over.

In 1943 wordt hij Nederlands kampioen bij de onafhankelijken. Tijdens trainingsritten maakt De Ruiter schetsen van Duitse stellingen. Die geeft hij door aan de ondergrondse via een loketje in een ijssalon. ‘Zo is menig installatie op zijn aanwijzing door sabotage onklaar gemaakt’, schrijft Van Slogteren.

In de zomer van 1944 wordt De Ruiter gearresteerd. Op 18 augustus 1944 komt hij terecht in Kamp Amersfoort. Rennfahrer, vermeldt zijn kampkaart, maar al snel is hij een nummer: 5594.  De Ruiter protesteert - zo vertelt hij zijn schoonzoon - wanneer de kampbewakers een gevangene martelen. Daarna wordt hij zelfverrot geschopt en geslagen.

Op 1 september vertrekken honderden mannen naar de bruinkoolmijnen van de Sachsische Werke in Bohlen bij Leipzig, een subkamp van Buchenwald. Ook De Ruiter staat op de Iijst, maar zijn naam is doorgestreept. Is hij zo hard geslagen dat hij niet op transport kan?

Op 26 september 1944 gaat De Ruiter met bijna duizend anderen naar, zo denkt hij, een kamp in nazi-Duitsland. De trein komt er nooit aan, want door de zware gevechten in de Slag om Arnhem is de spoorweg onbruikbaar.

De mannen komen terecht in Zwolle, waar ze maandenlang aan de IJssellinie moeten graven om versterkingen aan te leggen. De Ruiter is dan al van de rijdende trein gesprongen. Als wielrenner is hij wel gewend aan een smak, maar een medegevangene breekt beide voeten. Hij draagt hem naar een boer, waar ze de rest van de oorlog onderduiken. Na de bevrijding leent hij een fiets en rijdt naar huis. Na de oorlog zwijgt De Ruiter.

Steeds meer tijd is hij kwijt aan zijn kroeg in Schiedam. Hij gaat in de automatenhandel en runt een nachtclub in Rotterdam. In de VS heeft De Ruiter evenmin veel succes. Berooid klopt hij aan bij zijn dochter. De Ruiter overlijdt in 1995 aan een hartstilstand

PERSONALIA
Naam: Wilhelm Jan Adrianus (Wim) de Ruiter Geboren: Maassluis, 11 januari 1918. Overleden: Los Angeles (VS), 21 november 1995.

Foto’s: archief T&T Tekst & Traffic

Door Fred van Slogteren, 21 oktober 2018 12:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web