Het balhoofdplaatje van Otto …

Honderd jaar geleden werden industriële producten nog weleens naar personen vernoemd, die algemeen bewonderd werden. Populaire vorsten, wetenschappers, politici, sportmensen kwamen daarvoor in aanmerking.

Voorbeelden te over, zoals Napoleon, Boerhaave, Bismarck, Wilhelmina, en Joubert. Die laatste naam verdient enige toelichting. Petrus Jacobus Joubert was een boer in Transvaal. Van Franse afkomst (Hugenoot), en naast het werk op de boerderij van zijn vader studeerde hij rechten.

Zijn bijnaam was op z’n Zuid-Afrikaans Slim Piet. Piet Joubert werd vice-president van Zuid Afrika, onder president Paul Kruger. Bovendien was hij generaal tijdens de Eerste Boerenoorlog (1880-1881).

Joubert overleed op 28 maart 1900 en zijn nabestaanden ontvingen de condoleances van de Engelse generaal Frederick Sleigh Roberts, zijn tegenstander in de oorlog, want zo gingen gentlemen in die tijd met elkaar om.

Joubert werd een held in Nederland, want De Willemien, onze koningin en het hele Nederlandse volk stonden achter de boeren in hun strijd tegen het perfide Albion, zoals het Verenigd Koninkrijk destijds vaak werd genoemd.

Het feit dat veel van die boerenleiders Nederlandse roots hadden, was daar nier vreemd aan en diverse van hen werden in ons land geëerd met een straatnaam. Zo is er in de Afrikaanderwijk van Rotterdan een Generaal Joubertstraat en de man zal ook wel in andere Nederlandse steden op soortgelijke wijze geëerd zijn.

Maar niet alleen in de stratenregisters komt zijn naam voor. Tijdens die Eerste Boerenoorlog, toen Joubert in ons land in het middelpunt van de belangstelling stond, werd er in Haarlem een fietsenfabriek opgericht met zijn naam als merknaam voor de producten. Die naam heeft meer dan een halve eeuw bestaan tot het bedrijf in 1937 failliet ging.

Het is opmerkelijk dat de naam Joubert niet door de geschiedenis is uitgepoetst. De reden is waarschijnlijk dat hij boer en soldaat was en geen politicus. Zo bleef hij buiten schot toen we na de Tweede Wereldoorlog wat genuanceerder tegen die boerenoorlogen gingen aankijken.

President Paul Kruger kreeg bijvoorbeeld in 1903 politiek asiel in ons land en hij mocht een mooi herenhuis betrekken aan de Maliebaan in Utrecht. Na zijn dood heeft er jaren een bordje gehangen met de tekst: ‘Hier heeft Paul Kruger gewoond’.

Toen de rol van Kruger bij nadere beschouwing niet zo heldhaftig was geweest als lang was aangenomen, en hij niet langer als politiek correct werd gezien, verdween het bordje. Ook andere sporen van zijn verblijf in ons land zijn uitgewist.

Dat lot is Slim Piet bespaard gebleven, ook al is zijn naam op dit plaatje nauwelijks nog te lezen. Maar dat komt omdat het van zilver is, een licht metaal, terwijl het plaatje bovendien vele jaren in het water heeft gelegen, voordat ik het in bezit kreeg. Een heel bijzonder exemplaar.

Door Otto Beaujon, 17 augustus 2018 12:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web