Van de smalle bandjes naar de gladde ijzers …

De aanleiding voor de voorlopig laatste aflevering van deze winterrubriek is een meer dan vijftig jaar oude foto, die ik in de afgelopen week kreeg toegestuurd. Een zwart-wit foto waarop een eenzame schaatser is te zien met een molen op de achtergrond.

Een typisch Hollands wintertafereel dat vorig weekend, na vele jaren weer op veel plaatsen te zien was. Ook op de plek waar die oude foto is gemaakt, werd een week geleden volop ijspret beleefd. De plaats van handeling is namelijk de vlakbij Molen Windlust gelegen ijsbaan van de Nootdorpse IJsclub.

Voor wie nog niet doorhad wie de schaatser op de foto is, valt nu waarschijnlijk het kwartje. Want op de schaats in zijn geboortedorp Nootdorp zien we niemand minder dan wielercoryfee Jan Janssen.

De eerste Nederlandse winnaar van de Tour de France en de Vuelta a España, wereldkampioen, winnaar van klassiekers als Parijs-Roubaix en Bordeaux-Parijs en van nog heel veel meer, is blijkbaar dus ook een schaatsende wielrenner geweest. Daarmee verdient deze grote sportman en kampioen van de wilskracht een plaatsje in deze rubriek.

Van Jan Janssen is bekend dat hij in 1963, vlak vóór zijn eerste seizoen als beroepswielrenner, als toerrijder van start is gegaan in de zwaarste Elfstedentocht aller tijden. Op de dag dat Reinier Paping een levende legende werd, haalde Jan Janssen de finish in Leeuwarden niet.

In het gezelschap van sterke collega-wielrenners als Henk Nijdam, Coen Niesten en Lex van Kreuningen werd Jan Janssen, vijf jaar voor hijzelf een levende legende werd, net als veel andere deelnemers van het ijs gehaald omdat het vanwege de barre weersomstandigheden te gevaarlijk was. Zijn stempelkaart behoort nu tot de collectie van het Eerste Friese Schaatsmuseum in Hindeloopen.

Minder bekend is dat ‘le professeur’ ook wel schaatswedstrijden heeft gereden. In een interview met de Nederlandse Schaats Supporters Vereniging heeft schaatskampioene Stien Kaiser eens verteld over een gemengde wedstrijd in Delfgauw, niet ver van Nootdorp.

Daar nam Kaiser (op foto 2 aan de start van de Ronde van Werkendam met Kees Verkerk die haar filmt) het in diezelfde strenge winter van 1963 op tegen Jan Janssen en ook Jan Sipkema, de later beroemd geworden voorzitter van de Elfstedenvereniging, die na zijn afstuderen aan de TH in Delft in Zuid-Holland was blijven hangen.

Terugkomend op dat mooie, historische beeld van de ijsbaan in Nootdorp besef ik, ten eerste, dat ik ongeveer net zo oud ben als die foto. En ten tweede, dat het sporticoon Jan Janssen op een aantal markante momenten in mijn leven is opgedoken. Lang en kort geleden.

Mijn eerste herinnering met Jan in een hoofdrol is van een mooie zondag in juli 1968 toen ik als kleuter op een camping in Zeeland was en niet begrijpend zag hoe mijn vader en andere mannen om een klein transistorradiootje dromden om maar niets te missen van het luidruchtige verslag van Theo Koomen van de afsluitende tijdrit in de Tour waar Jan Janssen Herman Vanspringel versloeg en Tourwinnaar werd.

In Janssen’s laatste seizoen nam mijn vader me mee naar de Ronde van Hendrik Ido Ambacht. Tot dan kende ik de wielersport alleen van de zwart/wit beelden op tv en vanuit de krantenverslagen, maar daar zag ik Jan Janssen voor het eerst in het echt in de rood/witte trui van zijn sponsor Flandria.

Jaren later, in 1990, werd ik één van de winnaars van de dagelijkse Radio Tour de France Kwis. De prijs was niet de minste, een Jan Janssen racefiets, die in de Hilversumse radiostudio door Jan Janssen himself aan mij werd uitgereikt.

Die fiets heb ik 28 jaar later nog steeds en ik fiets er ook nog op al moet ik eerlijk bekennen dat het noodzakelijke onderhoud er in de loop der jaren wel eens bij is ingeschoten. Net als het regelmatige gebruik trouwens. Druk-druk-druk.

Het meest recente Jan Janssen-moment beleefde ik vorig jaar. Omdat ik voor mijn werk beurtelings thuis en bij mijn Duitse werkgever op kantoor mijn werkzaamheden uitvoer, heb ik er een pied-à-terre gevonden om niet altijd in hotels te moeten verblijven.

Voor het woon-werkverkeer ontstond het idee om dat op de fiets te doen. Een racefiets uiteraard, maar dan wel een ouderwets stalen ros. In mijn zoektocht naar een knappe tweedehands kwam ik in een dorpje terecht bij een nog al alternatieve fietsenmaker.

Na mijn maten te hebben bestudeerd ging hij me voor naar een schuur achter de winkel. Hij moest er een ladder voor op om een racefiets tevoorschijn te halen, die volgens hem precies mijn maat was.

Tot mijn stomme verbazing was het een echte Jan Janssen, en ook nog een type Vuelta, een tweelingbroertje van de fiets die ik thuis in Nederland heb staan. Na een grondige opknapbeurt fiets ik er nu dagelijks mee naar mijn werk en terug.

Ook met deze beauty vallen de venijnige heuvels in mijn tweede Heimat niet mee, want aan de conditie mankeert nog wel wat het een en ander en de kilometers die in mijn benen zijn opgeslagen zijn nog te gering om van deze dagelijkse tochten intens te kunnen genieten. Maar dat is een kwestie van tijd.

Ik blijf volhouden net als mijn idool Jan Janssen op de fiets en een beetje op de schaats deed. Met de wilskracht van de wielerkampioen die dit jaar het vijftigjarig jubileum van zijn Tourzege gaat vieren.

Onder andere op vrijdagavond 22 juni in Zeist waar hij de hoofdgast zal zijn tijdens het vierde Utrechtse Wielercafé, waar ik zeker aanwezig zal zijn. U ook?

IJs en wieler dienende, tot een volgende keer! If any?

Door Ad van der Linden, 11 maart 2018 12:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web