Uit de stalling van Peter R. de Fiets …

Magneet was de merknaam van een Nederlandse rijwielindustrie uit de vorige eeuw. Heel wat Nederlandse renners en gelegenheidsploegen van voor de Tweede Wereldoorlog en uit de jaren, veertig, vijftig en zestig zijn door Magneet gesponsord.

Ze maakten handgemaakte frames en ik heb gehoord dat Jasper Bouma (op foto 2 met zijn belangrijkste pupil Joop Zoetemelk), de vermaarde framebouwer die voor bijna iedere racespeciaalzaak kaders op maat heeft gemaakt, bij Magneet het vak heeft geleerd.

Bouma was eigenlijk smid van beroep en de smederij waar hij werkte was in Haarlem gevestigd. Twee huizen daarnaast woonde Jan Tulleken, een van de beste Nederlandse renners uit die jaren. Zodoende raakte Bouma geïnteresseerd in de wielersport.

Die interesse veranderde in enthousiasme toen Jacques van Egmond, een andere stadgenoot, in die jaren wereldkampioen sprint werd en bij de Olympische Spelen van 1932 in Los Angeles goud won en in Haarlem groots werd ingehaald.

Toen Bouma hoorde dat ze bij De Magneet framebouwers zochten was hij niet meer te houden. Na de oorlog ging hij bij Joco werken om daarna eigen baas te worden met het merk JABO. Of merkloos waarna collega’s als De Reus, Bontekoe, Buitendijk en Verhoeven er hun stickers opplakten voor de verkoop onder eigen naam.

Dit is een speciale Magneet baanfiets. Op de horizontale bovenbuis zit namelijk een sticker met de tekst: Zuid-Hollandse Wielerbaan Schiedam. De baan waarop met deze fiets is gereden bestaat al lang niet meer, maar de fiets wel.

Waarschijnlijk is dit het enige nog bestaande exemplaar dat op die baan dienst heeft gedaan en een stille getuige van de slagvelden, die op deze baan schijnen te hebben gewoed. En het frame is nog steeds in goede staat.

Er wordt mij vaak gevraagd wat het precies het verschil is tussen een wegfiets en een baanfiets. In de eerste plaats is een baanfiets kaal. Het is een doortrapper en daarom zitten er geen remmen op en geen derailleur. Dus een bladje voor en een pignon achter., meer niet.

Verder wijzen de achterpadden waar het achterwiel in geschoven wordt naar achteren in plaats van omlaag en worden de wielen vastgezet met een zeskantmoer in plaats van met een uitvalnaaf of met vleugelmoeren.

Er zit een blokketting op dit exemplaar. Dit frame is van voor de Tweede Wereldoorlog en dat kun je zien omdat er spanbouten op de bracketpot zitten, die bovendien voorzien is van een smeernippel.

Het trapstel is een mooi stalen Stronglight met een holle as en de stalen Lyotard pedalen zijn afgemonteerd met toeclips en riempjes van het fabrikaat Christophe, vernoemd naar de Fransman Eugène Christophe de Oude Galliër die na een vorkbreuk zelf in een smidse zijn fiets moest repareren.

Het lederen zadel is van het merk Brooks met van die grote mooie koperen nagels. Kortom deze groene Magneet baanfiets is een bijzonder exemplaar in mijn verzameling en het zou best kunnen dat het ook nog een loepzuivere JABO is.

Foto 1: © T&T Tekst & Traffic
Foto 2: archief T&T Tekst & Traffic

Door Peter Ravensbergen, 30 januari 2018 12:00

lang geleden...

.. is toch nog redelijk relatief. In juli 2015 kon je nog een rondje rijden op het min of meer vervallen Harga wielerbaantje in Schiedam. Vrijwilligers waren lang in de weer geweest om het weer een beetje rijdbaar te maken. Het heeft niet mogen baten, alle acties en inspanningen ten spijt. Het baantje bestaat idd echt niet meer. En in Ahoy is het alleen nog maar met de 6-daagse op zijn Rotterdams gezellig. Die tijden van Ahoy-op-zondag doen herleven, toen er nog de permanente baan lag...
Geplaatst door marcoV, 30 januari 2018 21:47:39

JAN DE REUS


Dat Jasper Bouma frames bouwde voor Jan de Reus klopt niet. Jan de Reus senior (ofwel ‘Ouwe Jan’) werd nationaal kampioen in 1931 en begon in 1937 zijn wielerzaak in Zwanenburg. ‘De frames werden toen voor hem gebouwd door Ko de Jong. In de jaren zeventig nam Jan de Reus junior (‘Jonge Jan’ 1946 – 2001) de zaak over en bouwde ZELF de frames in zijn werkplaats. Ik heb er talloze uren doorgebracht, dus kan het weten. Na 2001 nam Ron Snijders de zaak over en vanaf dat moment was het gedaan met de ‘eigenbouw’ van Reusframes. Het merk Reus is echter nog steeds vermaard (zie www.reuswielersport.nl) en daar staat Ron Snijders (1959) garant voor. Hij was in de jaren ’70 -’80 een topamateur en beroepsrenner in 1984-1985. Kortom, dat Jasper Bouma frames bouwde waar dan in Zwanenburg door De Reus een ‘eigen sticker’ op werd geplakt klopt niet. Het tegendeel is wel waar, want Theo Smit won onder andere twee etappes in de Tour de France 1975 op een fiets van Jan de Reus, maar op het frame zat een Gazelle-sticker.
Geplaatst door Jan Zomer, 31 januari 2018 15:13:03

in commissie

De informatie dat Jasper Bouma frames bouwde voor andere constructeurs komt van mij. De namen die worden genoemd heeft Bouma me verteld toen ik in 2004 bij hem thuis was om hem over zijn ervaringen met Joop Zoetemelk te vertellen. Als in lieg dan is het dus in commissie.
Geplaatst door Fred, 31 januari 2018 15:48:41

Jabo

Zoetemelk reed op Jabo van Jasper Bouma in zijn Amste amateurtijd...
Geplaatst door marcoV, 31 januari 2018 21:38:43

Jabo 2

Zoetemelk reed bij de Amstel Bier ploeg op RIH. Voor hij bij Herman Krott in de ploeg kwam reed hij bij de Jabo ploeg van Jasper Bouma en natuurlijk op een Jabo fiets.
Geplaatst door Michel van Vuren, 01 februari 2018 07:32:10

Jano 3

Tja... ik heb hier toch echt een foto van Joop Zoetemelk in een Amstel trui op een Jabo fiets... :-)
Geplaatst door marcoV, 01 februari 2018 11:30:37

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web