Uit de ordners van Jan …

Toen eerder deze maand de biografie Hennie Kuiper, kampioen van de wilskracht op mijn deurmat viel, een pareltje van Joop Holthausen, Jacob Bergsma en Bjorn Kuiper, moest ik meteen denken aan een ander boek van Holthausen. Fedor, eenzaamheid in de school van het genie, de biografie die in november 2008 verscheen.

En omdat Wielerrevue acht jaar geleden een mooi interview publiceerde met de hoofdpersoon van dat boek is dit een gelegenheid om deze bijzondere coureur weer eens voor het voetlicht te halen. Fedor den Hertog was uniek als coureur en én uniek als mens. Tussen 1967 en 1973 was de zoon van een Nederlandse vader en een Oekraïnse moeder ‘s werelds beste amateur. Hij was de Merckx van de amateurcategorie.

Hij kon in een koers soms zo verwoestend tekeergaan dat ze hem Iwan de Verschrikkelijke noemden. Een fenomeen, niet alleen op de fiets, maar ook daarbuiten. Hij had een sluier van geheimzinnigheid rond zich geweven, die hem een andere bijnaam opleverde: Fedor de Mysticus.

Zijn verhaal is in het kort samen te vatten in zeven bondige statements: een moeilijke jeugd; een grootse amateurtijd; teleurstellend als professional; een gestrand huwelijk; mislukt als zakenman; onbegrepen, maar zeker niet onbemind en een dramatisch einde.

Fedor was fascinerend en ongrijpbaar. Holthausen sprak met iedereen die een rol in Fedor’s leven speelde en maakte er een prachtig levensverhaal van. “Fedor den Hertog was een raadsel en werd na afloop van zijn fietsloopbaan een nog groter raadsel”, zei hij na het verschijnen van het boek.

De in Utrecht geboren Den Hertog vierde grote successen als amateur met als hoogtepunt de gouden medaille op de Spelen van Mexico. Hij won ook de Ronde van de Toekomst, Olympia's Tour en tal van nationale titels. Zijn opmerkelijkste zegereeks dateert van 1969, toen hij in de Ronde van Rheinland-Pfalz negen van de elf ritten won en uiteraard het eindklassement.

Hij stapte pas op z’n 28ste over naar de profs en dat was veel te laat om nog de top te bereiken. Fedor reed als prof vier keer de Ronde van Frankrijk uit en won tussen 1974 en 1979 de nodige koersen, waaronder een etappe in de Tour en de Ronde van Spanje. In 1977 werd hij Nederlands kampioen.

In 2007 werd bekend dat Fedor prostaatkanker had, waaraan hij in februari 2011 op 64-jarige leeftijd overleed. Wilfried de Jong sprak Den Hertog anderhalf jaar eerder over zijn biografie.

“Op de eerste pagina stond dat hij zou gaan sterven aan prostaatkanker. “Ja, dat zeggen de artsen”, antwoordde hij. “Ziekte is in werkelijkheid een disharmonie van je zijn, zowel geestelijk als lichamelijk. Zo strak als hij fietste, zo wazig waren zijn teksten, veelal samengebald in tegelwijsheden. Fedor den Hertog gaf geen heldere antwoorden. Hij stelde liever vragen. Hij was onaangepast, zachtaardig, raar, onzeker.

Met die lichtgevende ogen keek hij je aan en verwachtte iets. Wat, werd mij nooit helemaal duidelijk. Ik vermoed aandacht. Of simpelweg: liefde. Ik hoop maar dat hij het genoeg heeft gehad, bij leven. De fiets heeft in ieder geval een handje geholpen. En nu op naar je engeltjes, Fedor. Deze keer zijn ze echt.”

Foto: © Cor Vos

Door Jan Houterman, 27 november 2017 12:00

Fedor den Hertog

Ze waren altijjd al echt Jan, maar dat werd niet begrepen.
Geplaatst door karel Wellinghoff, 27 november 2017 17:13:00

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web