ad ad ad ad

Leermeesters bestaan niet in de wielersport

Aanstaande zaterdag wordt Milaan – San Remo verreden en dat brengt automatisch de gedachte op Hennie Kuiper. Niet alleen omdat hij deze klassieker ooit won, maar ook omdat hij van het aantal Grote Kampioenen van zijn generatie de enige (met Jan Raas uiteraard) is, waarover ik in Wielerexpress geen verhaal heb kunnen plaatsen. Nadat ik aandacht had besteed via een interview aan onder anderen Jan Janssen, Joop Zoetemelk en Gerrie Knetemann, schreef ik Hennie in 2005 een brief om een afspraak met hem te kunnen maken voor een interview met daarbij de ... 
... voorwaarde dat hij het verhaal vóór plaatsing kon lezen, zodat correcties en aanpassingen mogelijk zouden zijn. Ik ontmoette Hennie bij de Verkiezing Renner van het Jaar in ’s Hertogenbosch en vroeg hem wanneer de afspraak kon plaats vinden.
‘Ik wil niet in dat boekie van jou…’
Hij antwoordde met de bovenstaande woorden, die aan duidelijkheid niets te wensen overlieten. Dat was een duidelijk antwoord en ik nam het voor kennisgeving aan, schudde hem de hand en nam een glas rode wijn. Hennie is de enige geweest in dertig jaar Wielerexpress, waarbij ik ongeveer tweehonderd mensen bezocht, die een afspraak weigerde en dat is zijn goed recht en dat respecteer ik. Hem naar de reden vragen en daar wel of niet over in discussie gaan, is onzinnig en past niet in mijn strategie. Het is ‘ja of nee’. Ik heb me ook niet echt bezig gehouden om naar de reden te zoeken, maar ik vermoed dat een verhaaltje dat ik ooit op persoonlijke titel in 1989 over hem schreef, de reden zou kunnen zijn.
Met stemverheffing
Ik sprak daarover bij toeval met Ruud Bakker tijdens de jaarlijkse Tacxfietsweek op Mallorca 2011 en toen ik ‘mijn verhaal over Hennie’ in het kort aan Ruud vertelde, begonnen zijn ogen te rollen, kwam er lichtelijk schuim op de mondhoeken en begon hij met stemverheffing tegen mij te praten. Dit zijn fysieke kenmerken die totaal niet bij Ruud horen, want een prettiger mens en rustiger causeur dan Ruud ken ik niet. Kortom, hij was verontwaardigd over mijn Verhaal en mening over Kuiper en ook dat respecteer ik, want een mening of standpunt heeft pas inhoud als niet iedereen het ermee eens is. Daarover in discussie gaan, leidt vaak tot zinloos gekrakeel. Ik zweeg dus en nam een glaasje pernod. 
Wielerpoëzie
In januari van dit jaar was de jaarlijkse Avond van de Wielerpoëzie in restaurant De Mollige Haan in Scheveningen van Herman en Olga van der Dussen. Een avond waarop auteurs als Peter Winnen, Fred van Slogteren, Otto Beaujon en anderen uit eigen werk voordragen. Ook andere wielermensen namen die avond het woord, zoals Ruud Bakker die enkele anekdotes vertelde uit zijn rijke verleden als soigneur van de vermaarde Raleigh-ploeg. Vanaf het begin – tien jaar geleden – heb ik op voorspraak van Ruud het voorrecht daar ook een verhaaltje te mogen vertellen. Ik koos dit jaar voor het bewuste verhaal over Hennie Kuiper en Ruud zei mij na afloop dat het ‘een goed verhaal is, maar dat ik niets van het wielrennen begrijp’. Ook nu was een discussie hierover zinloos, want Ruud is een groot adept van Hennie Kuiper en dat kan soms een reden zijn om de realiteit uit het oog te verliezen. Het is wel een reden om het Verhaal aan de lezer van de slogblog voor te leggen en daarbij ga ik er bij voorbaat vanuit dat menigeen het met Ruud Bakker eens is. Of…… 
Kuiper als leermeester
Hennie Kuiper heeft in 1988 op 39-jarige leeftijd een mooie loopbaan afgesloten. Hij was 16 jaar beroepsrenner en behoort tot de beste renners die Nederland heeft gehad. Zijn laatste grote succes behaalde hij in 1985 op 36-jarige leeftijd in Milaan – San Remo bij de ploeg Verandalux. Van deze ploeg maakt op dat moment ook de 22-jarige Teun van Vliet deel uit. Teun is één van de meest talentvolle renners in het peloton en begint in 1985 aan zijn tweede seizoen als beroepsrenner. Het verschil in leeftijd tussen Hennie en Teun is 14 jaar en het verschil in beroepsjaren is 11 seizoenen. Voor aanvang van het seizoen 1985 predikt Hennie Kuiper het evangelie dat hij in de ploeg vooral een Leermeester voor Teun en andere jonge renners wil zijn. Een mooi maar ook schijnheilig verhaal en waarschijnlijk alleen bedoeld als camouflagemiddel om zich vooraf in te dekken als blijkt dat hij geen invloed meer heeft op het koersverloop en resultaten achterwege blijven. 
Altijd voor de overwinning
Een goede leermeester heeft immers alleen rendement, als hij in de voorste regionen van het peloton kan koersen. Achterin het peloton zijn eventuele lessen van een leermeester in de finale van een koers van nul of generlei waarde. Natuurlijk zijn er goede ervaren renners die altijd in dienst van de ploeg rijden en daardoor tot op zekere hoogte wel een goede leermeester voor jonge renners kunnen zijn, maar dit soort specifieke renners betreft niet de echte winnaars. Hennie Kuiper heeft in zijn loopbaan altijd voor de overwinning gestreden en als hij zich nog kan handhaven in de frontlinies, zal zijn zegedrang niet ineens naar de achtergrond verdrongen worden in zijn rol als zelfbenoemde leermeester. Dat bewees hij in de Primavera van 1985.
De koers
De absolute finale begint op zo’n twaalf kilometer voor San Remo en wordt ingeleid door Hennie Kuiper samen met de Italiaan Silvano Ricco. In één vlucht rijdt Teun van Vliet naar hen toe en hij leidt de dans in de beklimming van de Poggio. Ricco kan amper aan het wiel blijven en leermeester Hennie Kuiper moet door het meedogenloze tempo van de ontketende leerling uit het wiel lossen. Op de top van de Poggio hebben Teun en Ricco een halve minuut voorsprong op het restant van het peloton en daartussen rijdt Hennie Kuiper. In de afdaling laat Teun het werk aan Ricco over en hoopt blijkbaar op de terugkeer van zijn leermeester, die aanstalten maakt om weer aan te sluiten.
 
Verrast en verbouwereerd
Ricco zit er echter duidelijk doorheen en Teun verdappert niet, want Kuiper komt er immers aan. Ricco wil dat Teun overneemt, maar die weigert. Hij rekent erop dat hij samen met Hennie de zege voor Verandalux kan veiligstellen. Kuiper heeft al talloze grote koersen en klassiekers gewonnen en is op het einde van zijn carrière, dus Teun gaat ervan uit dat Hennie nu in zijn dienst zal rijden en hij voelt dat de zege hem in feite toelacht. Vanuit zijn rug voelt en ziet hij denkbeeldig dat Kuiper nadert. Teun rijdt aan de rechterkant van de weg in het wiel van Ricco en ineens ziet hij buitenom geheel aan de linkerkant van de weg zijn ploegmaat passeren en demarreren, ofwel in maximaal tempo doorgaan. Teun is verrast en te verbouwereerd om te reageren, waardoor Kuiper direct een gat slaat. De leermeester neemt dus de leerling niet op sleeptouw, maar trekt zijn eigen plan en ijlt door in zijn hoekige en bonkige stijl. De stilist Teun zit gevangen, want hij kan niet het initiatief nemen om het gaatje dicht te rijden met daarbij het risico dat Ricco hen alsnog in de spurt zal verslaan. 
Dolksteek
Het wapperende handje achter de rug van Kuiper als signaal dat Teun in zijn wiel moet springen, komt op hem over als een Judasgebaar en dolksteek. Als Hennie hem echt mee had willen nemen in de galop naar de streep, waarom gaat hij dan niet gewoon op kop rijden, maar passeert hij verrassenderwijs en op volle snelheid geheel links van de weg. Deze gedachten spelen in enkele seconden door zijn hoofd en Teun schikt zich noodgedwongen in zijn lot, ofwel noodlot. Hij overweegt zelfs niet om Ricco heimelijk in de slag te nemen wat betreft het dichtrijden van het gaatje, want deze les heeft zijn leermeester hem nooit gegeven.  Ricco is moegestreden en voelt zich kansloos en het zal hem verder een zorg zijn of Kuiper of Teun wint. 
Zijn tijd komt nog wel …
Leermeester Hennie Kuiper wordt even later als winnaar bejubeld en leerling Teun van Vliet voelt zich op dat moment nog niet echt geflikt, want hij staat op 22-jarige leeftijd in zijn tweede jaar als beroepsrenner nog aan het begin van zijn carrière en krijgt wellicht nog kansen genoeg om revanche te nemen in Milaan – San Remo of andere grote klassiekers. Het feit dat hij zich deze dag de sterkste renner van allemaal toonde en een mooie tweede plaats behaalde, geeft hem een intens euforisch gevoel en hij troost zich met de gedachte ‘dat zijn tijd nog wel zal komen’. 
Flikken of geflikt worden
De fanatieke supporters van Teun vinden echter dat hij geflikt is, maar het werkwoord ‘flikken’ heeft volgens het woordenboek diverse betekenissen zoals handig en op een onplezierige manier iets voor elkaar krijgen, maar het kan ook iets volbrengen betekenen. Als Teun door Hennie Kuiper geflikt zou zijn, dan betekent dit dat Kuiper een flikker is, een woord met meerdere betekenissen. Zoals een lapper, iemand die iets herstelt en repareert; een gemene vent die niet te vertrouwen is; een samenstel van botten, organen en spieren waaruit een mens bestaat en een bruinwerker (Bargoense vertaling). Kortom, de wijze waarop Hennie Kuiper, al of niet als flikker, de zege behaalde kan op verschillende manieren vertaald worden en het staat een ieder vrij om daaraan een positieve of negatieve lading te geven. Persoonlijk kies ik voor de negatieve ondertoon in de vertaling.
Conclusie
Hennie Kuiper bewees in Milaan – San Remo dat er voor Grote Kampioenen als Leermeester in de wielersport  geen ruimte is, want een echte Kampioen wil altijd zelf winnen en zal daarvoor zelfs zijn ziel als leermeester aan de wielerduivel verkopen.
Misschien is daar ook niets mis mee, want alleen de overwinning telt. En Hennie Kuiper flikte dat toch maar mooi.
Tot volgende week!
Jan Zomer
Foto: © Cor Vos

Door Fred van Slogteren, 11 maart 2012 12:00

Zege

...en ik heb er toendertijd erg van genoten!!!!!!!!!!

Mooi verhaal Jan!!

Geplaatst door Harry Hermkens, 11 maart 2012 12:57:08

Hennie Kuiper

Jan,
Ik ben het geheel met je oneens. Ik heb de wedstrijd "live" op de tv gezien. Na de afdaling van de Poggio kwam hij terug bij van Vliet en Ricco en hij reed uiteraard harder (anders kan je niet terugkeren). Zijn signaal herkende ik duidelijk als: "aan het wiel" Dat van Vliet twijfelde, dat valt Hennie Kuiper niet euvel te duiden. Hij had kwalijk kunnen remmen. Hennie Kuiper was een groot kampioen, maar ook een dienende renner. In de Ronde van Vlaanderen van 1981 reed hij 100% in dienst van Roger de Vlaeminck. Op de Bosberg trok Kuiper vol door en werd daardoor zelf gelost. Vervolgens werd er op kop niet doorgereden en kon Kuiper aansluiten, demarreren en winnen. Het valt hem niet te verwijten dat de Vlaeminck en consorten niet doorreden, evenmin kan je hem verwijten dat Teun van Vliet de verkeerde beslissing nam.

Geplaatst door Piet van der Meer, 11 maart 2012 17:32:02

Onderwerp
Tekst
Je naam
Email
Web